گفتگو با آيت الله ممدوحي، عضوسابق مجلس خبرگان رهبري | هيچ جاي دنيا ظرفيت هيأتهاي ما را ندارد

گفتگو با آیت الله ممدوحی، عضوسابق مجلس خبرگان رهبری | هیچ جای دنیا ظرفیت هیأتهای ما را ندارد

خانه / مطالب و رویدادها / مصاحبه و گفتگو / گفتگو با آیت الله ممدوحی، عضوسابق مجلس خبرگان رهبری | هیچ جای دنیا ظرفیت هیأتهای ما را ندارد

بدون تردید ‌هیأت‌های مذهبی نقش بزرگی در شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی داشتند. حتی در دوران دفاع‌مقدس این ‌هیأت مذهبی بودند که به واسطه ارتباط نزدیک، صمیمی و مخلصانه‌ای که با مردم داشتند، به تبیین درست شرایط برای مردم جامعه پرداختند و زمینه حفظ وحدت جامعه و پیروزی در جنگ هشت ساله را فراهم کردند. اما از دهه ۷۰بود که با رشد کمی ‌هیأت مذهبی، بعضا با ضعف‌هایی در بعد کیفی روبه‌رو بودیم. ضعف‌هایی که بیشتر خود را در منابر مذهبی متجلی می‌کرد. در گفت‌وگو با آیت‌الله ممدوحی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و همچنین نماینده سابق مردم کرمانشاه در مجلس خبرگان رهبری به آسیب شناسی هیأت مذهبی پرداختیم. متن کامل این گفت‌وگو پیش روی شماست.

اگر منبر و عرصه مداحی را به‌عنوان دو بال پرواز برای حرکت در مسیر دین و دیانت در ‌هیأت مذهبی درنظر بگیریم، به‌نظر می‌رسد یکی از این بال‌ها یعنی منابر مذهبی آنطور که باید در راستای ارائه محتوای پربار و جذب حداکثری مخاطب گام برنمی‌دارند. همین عامل زمینه حرکت ‌هیأت‌های مذهبی به سوی مداح محوری را فراهم کرده است. تا چه اندازه با این نگاه موافق هستید؟

همینطور است. به‌نظر می‌رسد طی دو دهه اخیر ضعف‌هایی شامل حال منبرهای مذهبی ما شده است که البته جای بررسی و واکاوی جدی دارد و باید یک آسیب شناسی دقیق در این زمینه صورت گیرد. به‌نظر من برای رفع این مسئله نیازمند ارشاد و ارائه تذکر هستیم. این تذکرها می‌تواند بخشی از جامعه روحانیت ما را در بر گیرد و بخشی از آن هم شامل حال ‌هیأت‌های محترم و افرادی است که به نوعی ‌هیأت داری می‌کنند. نکته عیان و بدیهی این است که‌هیأت‌های ما نقش اساسی در احیای فرهنگ عاشورایی و حماسه حسینی حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام دارند. با توجه به میدان اثرگذاری حیف است که به واسطه برخی مسائل و نه معضلات، نتوانیم آنطور که باید مستمعین را از این خوان نعمت سیراب نکنیم.

 به‌نظرتان چطور باید این معضل را در هیأت‌های مذهبی برطرف کرد؟ در حقیقت برای منابر باید چه فکری اندیشیده شود؟

یک نکته مهم و حیاتی، آموزش‌هایی است که باید جامعه منبری ما از آن بهره‌مند شود. جامعه ما هم‌اکنون با مسائل روز و گرفتاری‌های مختلف روبه‌رو است، روحانی حاضر در ‌هیأت‌های مذهبی و مساجد می‌بایست این نکته را درنظر داشته باشد که بر مبنای نیازهای امروز مردم جامعه صحبت‌های خود را تنظیم کند تا از بیشترین اثرگذاری برخوردار باشد. آگاهی بخشی و دغدغه مندی یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های یک منبری است. حال اگر خود شخص روحانی نسبت به مسائل روز جامعه آگاهی لازم را نداشته باشد و از رخدادهای پیرامون خود در دنیا بی‌خبر باشد و مطالعه لازم را برای ارائه محتوا به مستعمین نکرده باشد، بدون تردید نمی‌تواند آنطور که شایسته است در مسیر ارتقای مختصات اخلاقی در جامعه گام بردارد.

 اگر مسائلی که مانعی بر سر راه تشدید اثرگذاری مثبت ‌هیأت‌های مذهبی بر اصلاح سبک زندگی جامعه است، حل شود، می‌توانیم شاهد بهبود وضعیت اخلاق در جامعه نیز باشیم؟

حتما همینطور است. قطع به یقین فعالیت‌های روحانیون ما می‌تواند اثرات مثبت خود را در جامعه و حتی سبک زندگی مردم بگذارد. کمااینکه در پیش و پس از انقلاب شاهد بیشترین اثرگذاری در این بخش بودیم. ما چنین کاری را باید حتما صورت بدهیم و بسترهای لازم برای رشد و ارتقای محتوایی هر چه بیشتر منبرهای مذهبی مان فراهم کنیم تا اثرات مثبت آن را در جامعه به نظاره بنشینیم. ما هیأت را داریم و باید هم داشته باشیم. برکاتی که در این ‌هیأت‌ها و در این تجمعات مذهبی عاید مردم و کشور می‌کند قابل وصف نیست. در حقیقت این ‌هیأت‌ها هستند که بنای شکل‌گیری حرکت عظیم و حماسی اربعین را به شکل گسترده و جدی در بین عموم مردم پایه‌گذاری و بسط دادند. مراسم باشکوهی که پیر و جوان و حتی اقلیت‌های مذهبی را به‌خود می‌بیند از دل همین ‌هیأت‌ها به مردم منتقل شده است. لذا این را به هیچ وجه نباید فراموش کنیم و باید به یاد داشته باشیم که زمینه ارتقای سطح منبرها را افزایش دهیم، حتی به وسیله تذکر برخی از آنها را آگاه کنیم تا این گرفتاری‌هایی که با آن روبه‌رو هستیم برطرف شود.

 به‌نظر می‌رسد برخی از روحانیون ما که در ‌هیأت‌های مذهبی و یا حتی مساجد حضور دارند نیاز به بالا بردن غنای محتوایی خود دارند. شاید بخشی از آن به نشناختن ذائقه مخاطب بازگردد. همانطور که فرمودید در بسیاری از ‌هیأت‌ها یا مساجد، مستمع سختی راه را به جان می‌خرد و برای استفاده از بیانات منبری، خود را به محل مورد نظر می‌رساند. اما بعضا هم دیده می‌شود برخی از مستمعین در هنگام سخنرانی روحانی منبری، گعده‌هایی را تشکیل می‌دهند یا از محل خارج می‌شوند و موقع مداحی و سینه زنی خودشان را به ‌هیأت می‌رسانند.

بله. همانطور که گفته شد اینها مسائلی است که باید هم به ‌هیأت امنای ‌هیأت‌ها و هم به روحانیون ‌هیأت‌ها و مساجد تذکر داد. این موارد با تذکر قابل حل است. انصافا ابقای عزاداری و ابقای این سیستم عظیم وحدت بخش در جامعه نیازمند همت و تلاش است. نباید سیستم را به حال خود گذاشت. باید از بعد معنوی از سوی نهادهایی که کار محتوایی انجام می‌دهند حمایت‌های لازم صورت گیرد.

 کارکرد تربیتی ‌هیأت تا به کجاست؟ آیا‌ هیأت‌ها می‌توانند در سبک زندگی مردم و جوانان هم اثرگذار باشند؟

قطعا باید اینطور باشد و اگر به این شکل نباشد قطعا باید تعجب کرد و در راستای رفع مشکلات موجود گام‌های لازم را برداشت. من خیلی از جوانان را دیدم که قدری آزاد هستند و شاید در ظاهر هم چندان مذهبی به‌نظر نرسند، اما فقط و فقط افتخارشان این است که بچه ‌هیأتی هستند. بالاخره ماهیت ‌هیأت‌های مذهبی در بسیاری از جوان‌ها تأثیر مثبت دارد، منتهی نه تأثیر تام، بلکه تأثیر ناقص. ولیکن قالبا جوان‌هایی که با ‌هیأت‌ها ارتباط دارند، نماز می‌خوانند و به اصول نظام معتقد هستند. حتی اگر برخی از آنها به این مبانی هم پایبند نبوده باشند، کارکرد مثبت ‌هیأت آنها را با این مبانی آشنا کرده و چشم آنها را رو به حقایق گشوده است. صد در صد باید از ‌هیأت این انتظارات را داشت و اگر ‌هیأت‌ها نتوانند اینگونه کارکردها و ظرفیت‌های خود را بالفعل کنند باید تعجب کرد.

 حرف پایانی‌تان به هیأتی‌ها چیست؟

مردم ما مردم متدین و معتقدی هستند، مردمانی انقلابی و دوستدار اهل‌بیت و دین و مخالف قطعی و صددرصدی دشمن. البته باید بدانیم در راستای بهبود اوضاع ‌هیأت‌ها یا حتی جامعه انتقاد و نگاه سلبی به تنهایی چاره ساز نیست و به درد نمی‌خورد، داشتن نگاه سلبی صرف غلط است و به تضعیف مجالس اباعبدالله الحسین و ائمه معصوم علیهم السلام می‌انجامد. در شرایطی که شاهدیم رسانه‌های بیگانه تمام تلاش‌شان را در افزایش و رشد تصاعدی شبیخون فرهنگی به‌کار گرفته‌اند باید برای بهبود وضعیت از ظرفیت ‌هیأت‌های مذهبی نهایت استفاده را برد. ‌هیأت‌های مذهبی می‌تواند بهترین دستاورد ما و بزرگ‌ترین پتانسیل ما محسوب شود، پتانسیلی که در هیچ جای دنیا نمی‌توان آن را یافت و یا حتی با این وسعت و قدرت آن را به‌دست بیاورد.

هنوز منبری‌ها حرف اول را می‌زنند

آیت‌الله ممدوحی معتقد است که مداح محوری ‌هیأت‌های مذهبی هنوز تبدیل به یک تهدید نشده است. او می‌گوید: «ببینید. این به‌خودی خود و هم‌اکنون مبدل به تهدید نشده است. اما باید بگوییم که اگر شرایط فعلی تدام یابد قطع به یقین با یک تهدید روبه‌رو خواهیم شد. به لطف خدا هنوز بسیاری از جوانان و نوجوانان به واسطه منبرهای قدرتمند و پربار، خود را به مساجد و ‌هیأت‌های مذهبی می‌رسانند. هنوز منبرهای ما در بسیاری از نقاط کشور حرف اول را در هدایت جامعه و افکار عمومی می‌زنند و بسیاری از افراد از جاهای دور و نزدیک فقط برای استفاده از بیانات برخی روحانیون ما در منبرهای مذهبی خود را به مسجد یا ‌هیأت مورد نظر خود می‌رسانند. این یک برکت است. اما باید این نکته را درنظر داشت که باید به ‌هیأت‌ها از بعد محتوایی کمک کرد، دست آنها را گرفت و آنها را با آسیب‌های مداح محوری آگاه کرد.»

منبع:ماهنامه هیآت رزمندگان اسلام

پایگاه اطلاع رسانی هیأت رزمندگان اسلام

لینک کوتاه :
http://eheyat.com/?p=208107

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *