صفحه اول / قرآن و عترت / قرآن / تفاسیر متنی

تفاسیر متنی

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۷۲

دستور طيّب خداوند منزّه از هر عيب به خوردن چيزهاي پاكيزه و طيّب، امري اباحي و زمينه‌اي براي معرفي برخي محرمات و افشاي كتمان برخي آيات و احكام الهي از سوي احبار و رهبان است. اين آيه و آيات پس از آن، از افراط و تفريط نابخردان، يعني تحليل حرام و تحريم حلال الهي منع مي‌كند.

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۷۱

قرآن‌كريم كه شيوه زندگي، خط مشي و روش تفكر و تغذيه كافران را روشي حيواني معرفي كرده است، از داعي، مدعوّ، دعوت داعيانِ به حق و جواب منفي مدعوّ كه در آيه قبل ذكر آنها گذشت چنين تمثيل مي‌آورد: مَثَل كسي كه كافران را به پيروي از وحي فرامي‌خواند، مَثَل راعي و ناعق اغنام و بهائم است.

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۶۸

دستور به «خوردن» در اين آيه شريفه، براي بيان اباحه است؛ نه براي اِلزام تصرّف و اَكل. به گواهي «مِن» تبعيضيّه در ﴿مِمّا فِي الاَرض﴾، چنين نيست كه هر آنچه در زمين است حلال و تصرّف در همه اشيا براي همگان مباح باشد، گرچه ممكن است اشياي غير مباح در كل نظام انساني به حال مجموع سودمند باشد.

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۶۷

محبّت به غير خدا براي مدد جستن از قدرت و عزّت او، محبتي باطل و دروغين است و چون درون هر محبّت باطل و كاذب، عداوت حق و صادق است، روز قيامت كه ظرف ظهور حقّها و راستهاست آن عداوت حق و راستين ظاهر و چنان محبّتهاي باطل و كاذب به عداوت حق و صادق تبديل مي‌شود. بر همين اساس، تبعيّتهاي باطل و كاذب نيز به تبرّي حق و صادق تبديل مي‌گردد، زيرا درون هر پيروي باطل و كاذب، انزجار و انقطاع و تبرّي حق و صادق است.

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۶۶

مشركان به گمان اقتدار غير خدا آنها را انداد و شريك خداوند قرار مي‌دادند و آن انداد با استفاده از اسباب دنيايي پيروان خود را به اطاعت وادار مي‌كردند. در قيامت هرگونه سبب و وسيله‌اي كه در دنيا مورد استفاده انداد و متبوعان بود، مانند ميثاق، مودّت و همه روابط و وسائل ارتباط اجتماعي ديگر گسسته مي‌شود، به طوري كه هم ضعف ذاتي آنها و هم كوتاه شدن دستشان از وسايل ويژه استعباد روشن مي‌شود، از اين‏رو هركدام از ديگري بيزاري مي‌جويد. اين تبرّي حاكي از دشمني واقعي بين آنهاست كه در قيامت ظهور كرده و موجب جدايي و دوري گزيدن آنان از يكديگر است.

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۶۵

انسان موجودي است نيازمند و چون نه مي‌تواند اصل نياز را نفي كند كه بي‌نياز شود و نه خود مي‌تواند مورد نيازهاي خويش را برآورد ناگزير از محبت به كسي يا چيزي است كه نياز او را رفع كند و بر اين اساس كه هر پيروي بيروني نتيجه گرايشي دروني است و هر گرايش دروني در موجود متفكر و مختار، مانند انسان كه هرگز گرايش دروني او طبق طبع يا غريزه محض نيست، بلكه به استناد بينش فطري و الهام فجور و تقواي الهي است، هر چند ممكن است علم به علم حاصل نباشد حاصل بينش فكري اوست

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۶۴

آيت در فرهنگ قرآن به معناي نشان الهي است كه مي‌توان به آن بر وجود خدا و اوصاف او استدلال كرد، پس هريك از اموري كه در اين آيه شريفه از آيات الهي به شمار آمده، دليل تام و مستقلي براي اثبات خداي سبحان وصفات اوست.

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۶۳

معبود شما معبودي است واحد، زيرا او ربّ واحد، خالق واحد و يكتا ذات واجب است. وحدت خداوند كه همچون وجودْ عين ذات اوست، اطلاقي و نامحدود است؛ نه عددي، نوعي و مانند آن.يكي از ادله اثبات توحيدِ اله، شهادت و دلالت اصل الوهيت بر وحدانيّت اوست.

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۶۱و۱۶۲

كساني كه كافر شدند و همچنان بر كفر ماندند تا كافرانه مردند مورد لعن خداوند و لعنت فرشتگان و همه مردم‌اند. استمرار لعنت و استقرار آن بر چنين كافراني براثر تداوم كفر آنهاست، زيرا با سوء اختيار خود كفر را برگزيده‌اند و لجوجانه بر آن اصرار ورزيده و تا زمان مرگ توبه نكرده‌اند. اين‌گروه تبهكار جاودانه در لعنت فرو رفته‌اند، به طوري كه نه عذاب از آنها تخفيف داده و سبك مي‌شود و نه مورد مهلت واقع خواهند شد.

تفسیر تسنیم (اجمالی)| جلد هشتم، سوره بقره، آیه۱۵۹و۱۶۰

خداي سبحان، آنچه را به دينِ حق مربوط مي‌شود تتميم و به بهترين شيوه بيان كرده است. فرشتگان و رسولانِ امين وحي نيز آن را به حق نازل كرده و پيامبران كه از بخل مصون بودند، چيزي از آن را كتمان نكرده‌اند، و چون آنچه در تعليم دين حق بر عهده خدا و فرستادگان او بود به حدّ نصاب كامل رسيد، بر عالمانْ ابلاغ و تعليم احكام ديني، و بر جاهلانْ تحقيق و تعلّم آنها واجب شد و آن كس كه كوتاهي كرده، حقي از حقوق الهي يا علمي از علوم الهي را از هر فرد يا جمعي كه در صورت ظهور حقيقت از آن بهره‌مند مي‌شوند كتمان كند، مشمول قهر الهي است.