آموزش

شاگردان امام بزرگ‌ترین عامل در پیشرفت تمدن و فرهنگ اسلامی بودند. آن‌ها با تربیت گرفتن از محضر بزرگ استاد و امام خود امام کاظم علیه السلام توانستند جرقه های بزرگ فرهنگی را در جامعه ای که دچار خفتان شدیدی بود روشن کنند که تا سالهای بعد این آثار باقی ماند و زمینه تحول و پیدایش تمدن و فرهنگ اسلامی اگرچه در دوران امام کاظم ضعیف ولی در دوره های ائمه دیگر فراهم شد.

منظور از کرامات ، رفتاری است که کاملاً روشن باشد که از غیر راه مخلوق تحقق پیدا کرده و با عنایت الهی بوجود آمده است. والا صرف اینکه یک کار خلاف عادتی انجام دهند یا خبر غیرعادی از گذشته، حال یا آینده بدهند، دلیل صحت کلامشان نمی شود؛ ولو اینکه حرف حقی را هم نقل کنند.

سیره امام کاظم علیه السّلام نشان می دهد آنجا که بحث دفاع از دین مطرح است امام تا مرز شهادت پیش می رود و ذره ای سیاسی کاری و تساهل و سازش در وجود مبارکش پیدا نمی شود. امام از دو سلاح تقیه و زندان برای دفاع از دین استفاده می کند و در جاهایی که مبسوط الید باشد به ترویج و اقامه احکام دین می پردازد.

کتب تاریخی و حدیث، برخوردهای متعدد خلفای عباسی با موسی بن جعفر علیهما السلام را نقل کرده‌اند که عمده‌ترین آن‌ها برخوردهای هارون است. درعین حال باید توجه داشت که امامان شیعه همگی بر لزوم رعایت تقیه پافشاری کرده و می‌کوشیدند تا تشکلّ شیعه و رهبری آن‌ها را به طور پنهانی اداره نمایند.

در پاسخ به این سوال که امام حسین علیه السّلام چند دختر داشتند؟ براساس نقل های مختلف، دو ، سه و چهار دختر در کتب مختلف تاریخی ثبت شده است.