شعر و سرود (آهنگ‌سازی)

خانه / تازه ها / شعر و سرود (آهنگ‌سازی)

در این شماره از شعر و سرود به آهنگ‌سازی سرود می‌پردازیم. همان‌طور که در مقدمه این مجموعه آمد، هدف این نکات آهنگساز کردن شما نیست. شما در هر بخش نکاتی درباره تعامل بهتر با هنرمندان همان بخش می‌خوانید. در این بخش بیشترین رویارویی شما با مسئله آهنگسازی، ملودی و ریتم است. در بقیه موارد، آهنگساز کار خودش را بهتر می‌داند. اگر هم بخواهید نظری بدهید، بیشتر درباره همین موارد است.

هنر تعامل با هنرمندان هم از تخصص‌هایی است که یک مربی سرود باید به نحو احسن داشته باشد.

انتخاب ملودی و ارتباط آن با شعر

در این بخش، ابتدا باید ملودی را با شعر هماهنگ کنید. نکات زیر کمک می‌کند:

  • پیش از ساخت ملودی، حتماً یک بار خوانش صحیح شعر را از شاعر بخواهید. سپس درباره محتوای آن تسلط پیدا کنید.
  • محتوای شعر باید با ژانر و فرم آهنگ و ملودی تناسب داشته باشد.
  • ملودی را بر اساس احساس واژگان و کلمات انتخاب کنید.
  • در ملودی انتخابی، مراقب باشید کلمات آسیب نبینند. تقطیع و بخش‌بخش‌شدن کلمات ممنوع است. فشرده‌شدن به زور در میزان‌ها هم ایراد دارد.
  • سیلاب‌بندی‌های ملودی باید مخصوص فضای سرود باشد. سیلاب‌بندی ژانرهای دیگر، مانند پاپ، مناسب نیست.
  • اگر شعر ترجیع‌بند دارد، فضای ملودی باید طوری باشد که به راحتی در ذهن مخاطب نقش ببندد. ملودی باید روان و جذاب باشد. همچنین با بخش‌های قبل و بعد از خودش ارتباط موسیقیایی مناسبی داشته باشد.
  • معنای واژه‌ها و تأکید روی بعضی کلمات در ملودی اهمیت دارد. بالا رفتن و پایین آمدن نت‌ها باید با این نکات انجام شود. حتی تأکید روی بعضی نت‌ها، تأکید روی واژه‌ای خاص را در نظر دارد.
  • ملودی‌های متنوع و جذاب در قسمت‌های مختلف بهتر از ملودی‌های تکراری در هر بند است.

سازبندی و تنظیم در آهنگ‌سازی سرود

پس از انتخاب ملودی، نوبت سازبندی و تنظیم است. در این مرحله به چهار نکته توجه کنید:

  • بعد از انتخاب ملودی، سازبندی مناسب را با توجه به فضای شعر، ملودی و تنظیم انتخاب کنید (ارکستراسیون مناسب).
  • به انتخاب تمپو (سرعت) مناسب برای قطعه توجه داشته باشید.
  • ایجاد هارمونی‌های مناسب در بخش‌های حساس و اثرگذار را فراموش نکنید.
  • مدولاسیون‌های قوی هم اهمیت بالایی دارند.

دینامیک، نقطه اوج و سکوت

علاوه بر ملودی و تنظیم، برخی عناصر به قطعه جان می‌دهند. این عناصر عبارت‌اند از:

  • طراحی دینامیک صدا متناسب با محتوا در تمام بخش‌ها. دینامیک صدا مجموعه‌ای از تغییرات ظریف و حساب‌شده در شدت، زیر و بم و ریتم یک قطعه موسیقی است. این تغییرات به اجرا جان می‌بخشد و احساسات را به مخاطب منتقل می‌کند.
  • طراحی نقطه اوج احساسی و اثرگذار قطعه. این کار اهمیت بالایی دارد و بهتر است برای اجرای آن سناریویی داشته باشید.
  • تولید پیش‌مقدمه یا اورتور قوی و مؤثر. این پیش‌مقدمه در تأثیرگذاری سرود شما بسیار مؤثر است.
  • طراحی سکوت‌های بجا و مؤثر در قطعه.
  • طراحی پایان مناسب در تولید هر اثر. منظور ایجاد نتیجه‌گیری ذهنی در مخاطب است.

محدوده صدا و زمان قطعه

برای اجرای بهتر، محدوده صدا و زمان قطعه را هم تعیین کنید:

  • محدوده صدایی مناسب اعضای گروه را پیدا کنید. این محدوده با دختر یا پسر بودن و سن فرق می‌کند.
  • برای قطعه زمان مناسبی تعیین کنید؛ نه خیلی کوتاه و نه خیلی بلند و کسالت‌آور.
  • استاندارد صدا و سیما برای یک قطعه موسیقی سه تا سه‌ونیم دقیقه است.

پیوند شعر و موسیقی

یک نکته بسیار مهم همیشه باید در اولویت آهنگساز باشد: پیوند مناسب و جذاب شعر و موسیقی. این ارتباط محتوایی در انتخاب ادوات و سازها به ما کمک می‌کند. در تمام بخش‌های ملودی و تنظیم هم باید از نظر حسی و فنی به آن توجه کرد.

همچنین فرودها و فرازها در تمام بخش‌ها با توجه به شعر و هدف ساخت قطعه طراحی می‌شوند. آهنگساز هم در شکل‌گیری آن‌ها نظر می‌دهد.

جمع‌بندی آهنگ‌سازی سرود

مربی سرود لازم نیست آهنگساز شود. اما باید مفاهیم اصلی آهنگ‌سازی سرود را بشناسد. ملودی، ریتم، تنظیم، دینامیک و پیوند شعر و موسیقی از این مفاهیم‌اند. با این شناخت، گفت‌وگو با آهنگساز و شاعر مؤثرتر می‌شود.

سروده‌ای برای ۱۳ آبان

۱۳ آبان روز ملی مبارزه با استکبار جهانی و روز دانش‌آموز است. در چنین روزی، گروه‌های سرود موضوعی روشن برای ساخت اثر پیدا می‌کنند. پیام روشن و محتوای معتبر هم پایه هر اثر ماندگار است. به همین مناسبت، چهارپاره‌ای کوتاه تقدیم می‌کنیم. این شعر سروده تحریریه است. مربی و گروه می‌توانند آن را برای تمرین و آهنگ‌سازی سرود هم استفاده کنند.

سیزده آبان، دلِ ملت به پا ایستاد
در برابر ظلم و استکبار زد فریاد
نوجوانان، سرفراز و پاک و آزاد
نام این روز بماند همیشه به یاد

 

اللَّهُمَّ عَجِّلْ لِوَلِیِّكَ الْفَرَجَ

 

معاونت فرهنگی

بازدیدها: 2

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *