بزم عاشقان | قسمت ۱۴؛ مقام محمود در زیارت عاشورا چیست؟

در ادامه شرح فرازهای نورانی زیارت عاشورا، به دعایی عمیق و سرنوشت‌ساز می‌رسیم که زائر از خداوند متعال عالی‌ترین مرتبه کمال انسانی را درخواست می‌کند:

«وَ اَسْئَلُهُ اَنْ يُبَلِّغَنِيَ الْمَقامَ الْمَحْمُودَ لَكُمْ عِنْدَ اللهِ»

یعنی: از خداوند می‌خواهم مرا به «مقام محمود» که شما اهل‌بیت (ع) نزد او دارید، برساند.

مقام محمود در قرآن چیست؟

برای درک بهتر مفهوم مقام محمود در زیارت عاشورا، باید به قرآن کریم مراجعه کنیم. تعبیر «مقام محمود» تنها یک بار در قرآن و در سوره اسراء، آیه ۷۹ آمده است:

«وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَىٰ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا»

خداوند در این آیه، پیامبر اکرم (ص) را به عبادت و تهجد شبانه دعوت می‌کند. و رسیدن به مقام محمود را نتیجه این سیر معنوی می‌داند.

مسیر رسیدن به مقام محمود

با تأمل در این آیه، سه مرحله برای رسیدن به مقام محمود قابل مشاهده است:

• تهجد و راز و نیاز شبانه با خداوند؛
• بعثت و تحول درونی انسان در اثر عبادت.
• رسیدن به مقام محمود و قرب ویژه الهی.

بیشتر مفسران، مقام محمود را به مقام شفاعت تفسیر کرده‌اند. جایگاهی که عالی‌ترین مرتبه آن مخصوص پیامبر اعظم (ص) است. اما اهل‌بیت (ع) و بندگان شایسته خدا نیز به اذن الهی می‌توانند بهره‌ای از این مقام داشته باشند.

مقام محمود در زیارت عاشورا چه مفهومی دارد؟

در این فراز از زیارت عاشورا، زائر تنها نجات شخصی خود را از خداوند درخواست نمی‌کند. بلکه آرزو دارد به مرتبه‌ای برسد که بتواند به اذن الهی دستگیر دیگران باشد. و در مسیر هدایت و شفاعت نقش‌آفرینی کند.

رسیدن به این جایگاه، نیازمند پیمودن مسیر بندگی، تهجد، خودسازی و تمسک به امام حسین (ع) است. پیروی از سبک زندگی حسینی، انسان را در مسیر قرب الهی و دستیابی به درجاتی از مقام محمود قرار می‌دهد.

از همین رو، شهیدان راه حق نیز به اندازه ظرفیت وجودی خود، از مراتب این مقام بهره‌مند می‌شوند. و نزد خداوند دارای منزلتی والا هستند.

جمع‌بندی

فراز «وَ اَسْئَلُهُ اَنْ يُبَلِّغَنِيَ الْمَقامَ الْمَحْمُودَ لَكُمْ عِنْدَ اللهِ» یکی از بلندترین دعاهای زیارت عاشورا است. این دعا به ما می‌آموزد که هدف یک مؤمن تنها رستگاری فردی نیست. بلکه باید به مرتبه‌ای برسد که منشأ خیر، هدایت و شفاعت برای دیگران نیز باشد.

امید است به برکت سیدالشهدا (ع)، انس با زیارت عاشورا، تهجد شبانه و پیروی از سیره اهل‌بیت (ع). همه ما توفیق دستیابی به مقام محمود و قرب ویژه الهی را پیدا کنیم.

والسَّلام علیکم و رحمة الله و برکاته