دیدگاه‌های حجت‌الاسلام پناهیان پیرامون مشارکت مردم در اقتصاد

در سومین شب از سلسله نشست‌های اجتماع مردمی در میدان حضرت ولی‌عصر (عج)، حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان به واکاوی چالش‌های ساختاری اقتصاد کشور پرداخت. او با توصیف این جلسات به عنوان یک «هیئت اندیشه‌ورزی»، هدف از این گردهمایی‌ها را فراتر از یک حضور احساسی، بلکه تولید راهبرد و تغییر روش‌های سنتی اداره کشور دانست. به اعتقاد وی، این حرکت باید در قالب یک جریان تمدنی با هدف الگوسازی برای مشارکت مردم در حکمرانی تعریف شود.

ضرورت تدوین نقشه عملیاتی برای ورود مردم به اقتصاد

پناهیان با استناد به بیانات رهبر انقلاب، یکی از چالش‌های مزمن کشور را فقدان یک «نقشه عملیاتی» مشخص برای ورود بدنه جامعه به اداره امور اقتصادی عنوان کرد. وی تأکید کرد که در هر عرصه‌ای که مردم به صورت واقعی میدان‌دار بوده‌اند، از دوران دفاع مقدس تا عرصه‌های سیاسی، پیشرفت‌های چشمگیری حاصل شده است. لذا طراحی سازوکارهای دقیق برای نقش‌آفرینی مردم در اقتصاد، یک ضرورت غیرقابل‌انکار است.

انباشت قوانین و رشد بروکراسی اداری

این سخنران با نقد وضعیت موجود در نظام قانون‌گذاری، «تنقیح قوانین» را امری ضروری دانست. وی تصریح کرد که انباشت قوانین نه تنها کمکی به بهبود وضعیت نمی‌کند، بلکه منجر به تقویت بروکراسی، ایجاد «امضاهای طلایی» و سخت‌تر شدن مسیر فعالیت‌های اقتصادی برای بخش خصوصی می‌شود. وی بر این باور است که مسئله مشارکت مردم فراتر از نگاه‌های جناحی و حزبی، یک اصل بنیادین در حکمرانی است که باید در اولویت برنامه‌های دولت و مجلس قرار گیرد.

تصدی‌گری افراطی دولت؛ مانع اصلی تولید

پناهیان با اشاره به دیدگاه‌های رهبری، «تصدی‌گری افراطی دولت» را بزرگ‌ترین مانع در مسیر رشد اقتصادی و مهار تورم معرفی کرد. وی با انتقاد از عملکرد بنگاه‌های دولتی و شبه‌دولتی، خاطرنشان کرد که علی‌رغم تأکیدات سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی، مدیریت اقتصاد همچنان در قبضه دولت باقی مانده و مردم از چرخه اصلی فعالیت‌های اقتصادی کنار مانده‌اند. از نظر او، مهار تورم و رشد تولید بدون واگذاری واقعی امور به مردم، ممکن نخواهد بود.

لزوم تغییر رویکرد از فرهنگ کارمندی به کارآفرینی

بخش دیگری از سخنان پناهیان به نقد «فرهنگ کارمندی» اختصاص داشت. وی معتقد است نظام آموزش‌وپرورش فعلی بیش از آنکه به دنبال تربیت نیروهای خلاق و کارآفرین باشد، بر پرورش کارمندان متمرکز است که این موضوع به کاهش روحیه ریسک‌پذیری در جامعه دامن می‌زند. او تأکید کرد که برای بهبود شاخص‌های اقتصادی، باید «کارآفرینی» و «تولید ثروت» به یک ارزش اجتماعی والا تبدیل شود و در همین راستا، الگوهای آموزشی کشور نیاز به بازنگری اساسی دارند.

نتیجه‌گیری و افق پیش‌رو

در پایان، این تحلیلگر مسائل اجتماعی، ضمن اشاره به فضای بین‌المللی و فشارهای خارجی، حضور آگاهانه مردم در صحنه را بزرگ‌ترین سرمایه کشور دانست. او از مخاطبان خواست تا با تبدیل نقدها به راهکارهای سازنده، از یأس و ناامیدی پرهیز کنند. وی با یادآوری مفاهیم دینی و اخلاقی، بار دیگر بر لزوم مشارکت حداکثری مردم در مسیر توسعه کشور و اصلاح ساختارهای معیوب اداری تأکید کرد.

خلاصه نکات محوری نشست:

• هیئت اندیشه‌ورزی: گذار از گردهمایی‌های احساسی به تولید راهبردهای حکمرانی.
• مدل حکمرانی: لزوم طراحی نقشه راه برای مشارکت واقعی مردم در اقتصاد.
• اصلاح ساختار: ضرورت تنقیح قوانین برای کاهش بروکراسی و امضاهای طلایی.
• آسیب‌شناسی: تأکید بر اینکه تصدی‌گری دولتی، عامل اصلی شکست سیاست‌های اقتصادی است.
• تحول فرهنگی: ضرورت تغییر جهت آموزش‌وپرورش از فرهنگ کارمندی به فرهنگ کارآفرینی.