سنت‌های اجتماعی قرآن؛ کلید فهم عمیق حوادث بزرگ اجتماعی

خانه / تازه ها / سنت‌های اجتماعی قرآن؛ کلید فهم عمیق حوادث بزرگ اجتماعی

سنت‌های اجتماعی قرآن؛ کلید فهم عمیق حوادث بزرگ اجتماعی

آیت‌الله مبلغی با تشریح چهار سنت الهی در قرآن تأکید کرد: حوادث بزرگ اجتماعی را می‌توان با تکیه بر سنت‌های قرآنی تحلیل کرد و از این آموزه‌ها برای شناخت مسیر حرکت جامعه و آینده آن بهره گرفت.

 آیت‌الله احمد مبلغی، نماینده جمهوری اسلامی ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی و نماینده مجلس خبرگان رهبری، در مراسم شب شهادت امام حسن عسکری(ع) در حسینیه شهدا قم، با تبیین ظرفیت‌های ناشناخته سنت‌های اجتماعی قرآن گفت: این سنت‌ها ظرفیت بزرگی برای تحلیل واقعیت‌های اجتماعی دارند. ظرفیتی که هنوز به‌طور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است.

سنت‌های اجتماعی قرآن؛ ظرفیتی برای تحلیل جامعه

آیت‌الله مبلغی با اشاره به گشوده شدن موضوع سنت‌های اجتماعی قرآن به‌عنوان یکی از حوزه‌های مهم مطالعات قرآنی در سده اخیر اظهار کرد: اندیشمندانی همچون علامه طباطبایی، شهید مطهری و شهید محمدباقر صدر در این زمینه گام‌های مهمی برداشته و دیدگاه‌های ارزشمندی ارائه کرده‌اند.

وی افزود: سنت‌های اجتماعی قرآن می‌توانند در مسیر تولید اندیشه و ارائه تحلیل‌های عمیق اجتماعی مورد استفاده قرار گیرند.

نماینده جمهوری اسلامی ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی با بیان اینکه قرآن کریم «تبیان هر چیز» است. گفت: یکی از ابعاد تبیان بودن قرآن این است که می‌توان نور آموزه‌های قرآنی را بر حوادث اجتماعی تاباند. و با استفاده از این آموزه‌ها، واقعیت‌های جامعه را بهتر تحلیل کرد.

وی ادامه داد: امروز حوادث اجتماعی متعددی در ایران، منطقه و جهان رخ می‌دهد و تحلیل‌های گوناگونی از سوی رسانه‌ها و مراکز علمی ارائه می‌شود. اما جامعه اسلامی می‌تواند با تکیه بر سنت‌های الهی قرآن، تبیینی عمیق، آگاهی‌بخش و درس‌آموز از این حوادث ارائه دهد.

آیت‌الله مبلغی تصریح کرد: حوزه‌های علمیه ظرفیت بالایی برای استخراج علوم انسانی از قرآن دارند. و یکی از عرصه‌های مهم در این زمینه، مراجعه به سنت‌های اجتماعی قرآن و استفاده از آنها به‌عنوان معیار تحلیل حوادث اجتماعی است.

چهار سنت الهی برای تحلیل حوادث اجتماعی

عضو مجلس خبرگان رهبری در ادامه به چهار سنت الهی مطرح‌شده در قرآن اشاره کرد که قابلیت تطبیق و استفاده در تحلیل حوادث اجتماعی را دارند.

وی نخستین سنت را تغییر درونی انسان و جامعه دانست و گفت: این سنت در آیه شریفه «إِنَّ اللهَ لا یُغَیِّرُ ما بِقَومٍ حَتّی یُغَیِّروا ما بِأَنفُسِهِم» بیان شده است. یعنی تغییر وضعیت یک جامعه با تغییر درونی آن جامعه ارتباط دارد.

آیت‌الله مبلغی سنت دوم را تمحیص عنوان کرد. و افزود: خداوند در قرآن می‌فرماید «وَلِیُمَحِّصَ اللهُ الَّذینَ آمَنوا». تمحیص به معنای خالص شدن و زدوده شدن ناخالصی‌هاست. همان‌گونه که طلا در آتش از ناخالصی‌ها پاک می‌شود.

وی از انزال سکینه به‌عنوان سومین سنت الهی یاد کرد. و گفت: خداوند می‌فرماید «هُوَ الَّذی أَنزَلَ السَّکینَةَ فی قُلوبِ المُؤمِنین». آرامش الهی بر دل‌های مؤمنان نازل می‌شود تا آنان بتوانند مراحل دشوار آزمون‌ها و فشارها را پشت سر بگذارند.

نماینده مجلس خبرگان رهبری چهارمین سنت را تمییز خبیث از طیب دانست و اظهار کرد: خداوند مؤمنان را در شرایطی قرار می‌دهد که پاک از ناپاک و حق از باطل آشکار شود.

تحلیل حوادث اخیر بر اساس سنت‌های قرآنی

آیت‌الله مبلغی با بیان اینکه ممکن است چند سنت الهی به‌صورت پیوسته در یک حادثه اجتماعی فعال شوند. گفت: برای فهم عمیق‌تر حوادث بزرگ باید آنها را در چارچوب سنت‌های الهی تحلیل کرد.

وی با اشاره به شرایط پیش از جنگ اخیر و فشارهای خارجی علیه جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: در آن شرایط، اصل نخست یعنی تغییر درونی و تصمیم بر عدم تسلیم در جامعه شکل گرفت. و در سخن امام شهید با جمله «مثلی لا یبایع مثله» تجلی یافت. به این معنا که در برابر فشار و زورگویی نباید تسلیم شد.

وی افزود: پس از آن، مرحله تمحیص آغاز شد. مرحله‌ای سخت که با جنگ، فشار، آسیب‌ها و دشواری‌های فراوان همراه بود. اما همین شرایط موجب شد ظرفیت‌های درونی جامعه آشکار شود.

آیت‌الله مبلغی ادامه داد: تمحیص جامعه را در برابر دو مسیر قرار می‌دهد. مسیر ترس و عقب‌نشینی یا مسیر حضور، مقاومت و ایستادگی. آنچه در جامعه مشاهده شد. انتخاب مسیر دوم بود.

سکینه الهی و افزایش ایمان جامعه

وی با اشاره به حضور مردم در صحنه‌های مختلف گفت: این حضور را می‌توان نشانه فعال شدن سنت سکینه الهی دانست. آرامشی که موجب می‌شود انسان در شرایط دشوار، بر اساس ایمان و باور خود حرکت کند. و محاسبات صرفاً مادی را کنار بگذارد.

آیت‌الله مبلغی با اشاره به ادامه آیه مربوط به سکینه الهی اظهار کرد: خداوند سکینه را در دل‌های مؤمنان نازل کرد تا ایمان آنان افزوده شود. بنابراین جامعه‌ای که از این مراحل عبور کرده، همان جامعه پیش از این آزمون‌ها نیست. بلکه ایمانی افزوده و تجربه‌ای جدید به دست آورده است.

آشکار شدن صف‌بندی حق و باطل

نماینده جمهوری اسلامی ایران در مجمع جهانی فقه اسلامی با بیان اینکه یکی از نتایج این فرآیند، آشکار شدن حقایق برای جامعه است. گفت: سنت تمییز خبیث از طیب موجب می‌شود بسیاری از واقعیت‌ها روشن شود. و جامعه بتواند ریشه‌های ظلم، ناامنی و دشمنی با ملت‌ها را بهتر بشناسد.

وی افزود: یکی از آثار این روند، نزدیک‌تر شدن بخش‌هایی از جامعه به ارزش‌ها و آرمان‌های انقلاب و مقاومت است. افرادی که شاید پیش از این فاصله یا بی‌تفاوتی داشتند، در شرایط جدید احساس مسئولیت بیشتری پیدا کرده‌اند.

ضرورت خدمت بیشتر مسئولان به مردم

آیت‌الله مبلغی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت قدردانی از مردم اظهار کرد: پس از عبور جامعه از این مراحل، مسئولان باید قدر این ملت را بدانند. و با خدمت بیشتر، گسترده‌تر و سازنده‌تر در کنار مردم باشند.

وی خاطرنشان کرد: تحولات اخیر می‌تواند زمینه‌ساز یک تحول بزرگ اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی باشد. زیرا فاصله میان مردم و مسئولان کاهش یافته و ظرفیت‌های جدیدی برای حرکت جامعه شکل گرفته است.

پیوند حوادث بزرگ با فرهنگ عاشورا

آیت‌الله مبلغی در پایان با اشاره به پیوند حوادث بزرگ تاریخ اسلام با نهضت عاشورا گفت: هرگاه صحنه‌ای از ایثار، شهادت و فداکاری مشاهده می‌کنیم، باید آن را با عاشورا پیوند دهیم؛ چراکه مسیر عزت و مقاومت امت اسلامی ریشه در فرهنگ حسینی دارد.

بازدیدها: 0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *