بزم عاشقان | قسمت هجدهم؛ شرح دعای «اللهم اجعلنی فی مقامی هذا ممن تناله منک صلوات و رحمة و مغفرة» در زیارت عاشورا
زیارت عاشورا گنجینهای از معارف ناب شیعی و دعاهای بلند عرفانی است. در مجموعه بزم عاشقان، فرازهای مختلف این زیارت نورانی را بررسی میکنیم. در قسمت هجدهم بزم عاشقان به هشتمین دعای زیارت عاشورا میرسیم؛ دعایی که زائر از خداوند میخواهد مشمول صلوات، رحمت و مغفرت الهی قرار گیرد.
زائر با نهایت خشوع و اخلاص عرضه میدارد:
«اللّهُمَّ اجْعَلْنِی فِی مَقَامِی هذَا مِمَّنْ تَنَالُهُ مِنْکَ صَلَوَاتٌ وَ رَحْمَةٌ وَ مَغْفِرَة»
ترجمه:
«خدایا! مرا در این جایگاه و مقام، از کسانی قرار ده که صلوات، رحمت و آمرزش تو شامل حال آنان میشود.»
این فراز از زیارت عاشورا، سه حقیقت بزرگ الهی را در کنار یکدیگر قرار میدهد که هر یک نقشی اساسی در رشد و تعالی انسان دارند.
صلوات، رحمت و مغفرت الهی در زیارت عاشورا چه معنایی دارند؟
سه واژه «صلوات»، «رحمت» و «مغفرت» از عمیقترین مفاهیم قرآنی و روایی هستند و هر یک مرتبهای از لطف و عنایت پروردگار را بیان میکنند.
۱. صلوات؛ عنایت و توجه ویژه خداوند
«صلوات» جمع «صلات» است و هنگامی که به خداوند نسبت داده میشود، به معنای درود، عنایت، توجه و لطف ویژه الهی است.
خداوند در قرآن کریم میفرماید:
«إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ»
یعنی خداوند و فرشتگانش بر پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله درود میفرستند.
در این فراز از زیارت عاشورا، زائر از خداوند درخواست میکند که او نیز مشمول همین عنایت و توجه ویژه الهی قرار گیرد. عنایتی که انسان را به مسیر کمال و قرب الهی هدایت میکند.
۲. رحمت؛ دریای بیکران لطف الهی
رحمت الهی تنها به معنای مهربانی نیست. بلکه همه نعمتهای معنوی همچون هدایت، بصیرت، آرامش، توفیق عبادت، استقامت در مسیر حق و موفقیت در انجام اعمال صالح را در بر میگیرد.
هر کس در دریای رحمت خدا قرار گیرد، زمینه رشد معنوی و قرب الهی برای او فراهم میشود. و زندگی او رنگ بندگی واقعی به خود میگیرد.
۳. مغفرت؛ آمرزش و مصونیت از گناه
«مغفرت» تنها بخشیده شدن گناهان گذشته نیست؛ بلکه معنایی عمیقتر دارد.
مغفرت الهی یعنی:
- آمرزش گناهان گذشته؛
- پوشیده شدن عیوب انسان؛
- از بین رفتن زمینههای گناه؛
- توفیق ترک معصیت؛
- فراهم شدن زمینه انجام کارهای خیر و کسب ثواب.
به همین دلیل، مغفرت یکی از بزرگترین نعمتهای الهی برای انسان مؤمن به شمار میرود.
ترتیب صلوات، رحمت و مغفرت در زیارت عاشورا چه پیامی دارد؟
یکی از زیباییهای ادبی و معرفتی زیارت عاشورا، ترتیب دقیق واژههاست.
به نظر میرسد این سه مفهوم دارای سیر تربیتی هستند:
- ابتدا صلوات الهی و توجه ویژه پروردگار نصیب انسان میشود.
- سپس انسان وارد دریای رحمت الهی میگردد. و از انواع نعمتهای معنوی بهرهمند میشود.
- نتیجه این رحمت گسترده، مغفرت الهی و پاک شدن از آلودگیهای گناه است.
در حقیقت، این ترتیب نشان میدهد که لطف ویژه خداوند، زمینهساز رحمت است. و رحمت الهی نیز انسان را به آمرزش و پاکی کامل میرساند.
منظور از «فی مقامی هذا» در زیارت عاشورا چیست؟
عبارت «فی مَقَامِی هذَا» تنها به مکان ظاهری اشاره ندارد.
این مقام را میتوان از چند جهت معنا کرد:
- مکان زیارت؛ که در عالیترین مرتبه، حرم مطهر حضرت سیدالشهدا علیهالسلام است.
- زمان زیارت؛ مانند روز عاشورا یا هر زمان نورانی که انسان با معرفت زیارت عاشورا را میخواند.
- مقام معنوی زائر؛ مهمترین معنا، حال و مرتبه روحانیای است. که انسان هنگام انس با زیارت عاشورا به دست میآورد.
زائر از خداوند درخواست میکند که در همین مقام معنوی، مشمول صلوات، رحمت و مغفرت الهی باشد.
ماندگاری آثار زیارت عاشورا
در این فراز، نکته لطیف دیگری نیز نهفته است.
زائر تنها خواهان دریافت لطف الهی در همان لحظه زیارت نیست. بلکه از خداوند میخواهد آثار این مقام معنوی در وجود او پایدار بماند. به گونهای که همواره از برکات زیارت عاشورا بهرهمند باشد. و زندگی او تحت سایه صلوات، رحمت و مغفرت الهی استمرار یابد.
جمعبندی
فراز «اللهم اجعلنی فی مقامی هذا ممن تناله منک صلوات و رحمة و مغفرة» یکی از زیباترین دعاهای زیارت عاشورا است. در این دعا، انسان از خداوند میخواهد که با عنایت ویژه الهی، در دریای رحمت او قرار گیرد. و سرانجام به مغفرت و پاکی کامل دست یابد.
این دعا نشان میدهد که هدف زیارت عاشورا تنها قرائت الفاظ نیست. بلکه رسیدن به مقامی است که آثار آن در تمام زندگی انسان باقی بماند. و او را در مسیر بندگی، تقوا و قرب الهی ثابتقدم سازد.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
بازدیدها: 0
پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام هیات رزمندگان اسلام , سایت هیات رزمندگان اسلام , پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام , هیات , سایت هیات , هیئت رزمندگان , هیئت رزمندگان اسلام










