نمایشگاه «راه‌های روح» در وین؛ مقایسه پیاده‌روی اربعین و کامینو با تأکید بر گفت‌وگوی ادیان

نمایشگاه «راه‌های روح»؛ پیوند دو سنت بزرگ زیارتی در اتریش

نمایشگاه عکس «راه‌های روح» با محوریت مقایسه دو سنت بزرگ زیارتی جهان، یعنی پیاده‌روی اربعین حسینی و مسیر زیارتی سنت جیمز (کامینو)، به همت دفتر رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اتریش و در خانه حکمت ایرانیان شهر وین افتتاح شد.

این رویداد فرهنگی با حضور جمعی از پژوهشگران، استادان دانشگاه، علاقه‌مندان به مطالعات دینی، نمایندگان مراکز فرهنگی و علمی، دیپلمات‌ها و فعالان حوزه گفت‌وگوی ادیان برگزار شد و با استقبال چشمگیر حاضران همراه بود.

اربعین؛ سفری برای خودشناسی، معنویت و بازگشت به خویشتن

در ابتدای این مراسم، دکتر رضا غلامی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اتریش و استاد فلسفه سیاسی، مطالعات فرهنگی و تمدنی، در سخنرانی خود با عنوان «حرکت به سوی ساحت الهی؛ سفری برای خوداندیشی، معنویت و گفت‌وگو»، زیارت‌های پیاده را از ارزشمندترین فرصت‌های زندگی انسان برای بازگشت به خویشتن و تقویت ارتباط با خداوند توصیف کرد.

وی با اشاره به اینکه انسان در چنین سفرهایی از هیاهوی زندگی روزمره فاصله می‌گیرد، اظهار داشت که زیارت تنها یک جابه‌جایی مکانی نیست، بلکه سفری درونی برای بازنگری در گذشته، اصلاح مسیر آینده و کشف حقیقت وجود انسان است.

غلامی تأکید کرد که موفقیت واقعی تنها در دستیابی به ثروت یا قدرت خلاصه نمی‌شود، بلکه زمانی ارزشمند است که انسان را اخلاقی‌تر، مهربان‌تر، فروتن‌تر و مسئولیت‌پذیرتر سازد.

پیاده‌روی اربعین؛ بزرگ‌ترین جلوه همبستگی و اخلاق انسانی

رایزن فرهنگی ایران در اتریش، پیاده‌روی اربعین را یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های همبستگی انسانی در جهان معاصر دانست و گفت:

سالانه نزدیک به بیست میلیون زائر از کشورهای مختلف در این آیین عظیم حضور می‌یابند و مردم عراق با روحیه‌ای مثال‌زدنی، از میلیون‌ها زائر به‌صورت داوطلبانه پذیرایی می‌کنند.

وی افزود:

خدمت‌رسانی بی‌منت، سخاوت، ایثار، همدلی و مهمان‌نوازی مردم عراق نمونه‌ای کم‌نظیر از تجلی ارزش‌های اخلاقی و دینی است که می‌تواند الگویی الهام‌بخش برای جوامع امروز باشد.

مقایسه اربعین و کامینو؛ دو مسیر متفاوت با یک مقصد مشترک

دکتر غلامی در ادامه با اشاره به مسیر زیارتی سنت جیمز (کامینو) اظهار داشت:

اگرچه اربعین و کامینو از لحاظ تاریخی، جغرافیایی و سنت‌های دینی تفاوت‌های فراوانی دارند. اما هر دو انسان را به جست‌وجوی معنا، حقیقت، خداوند و خویشتن حقیقی دعوت می‌کنند.

وی تأکید کرد که تفاوت‌های دینی نباید مانعی برای گفت‌وگو باشد. بلکه می‌تواند فرصتی برای شناخت متقابل، همدلی بیشتر و همکاری در ساخت جهانی اخلاقی‌تر و معنوی‌تر فراهم کند.

هنر؛ پلی برای گفت‌وگوی اسلام و مسیحیت

رایزن فرهنگی ایران در اتریش، برگزاری نمایشگاه مشترک عکس از دو سنت بزرگ زیارتی را اقدامی مؤثر در توسعه گفت‌وگوی میان اسلام و مسیحیت دانست.

به گفته وی، کنار هم قرار گرفتن تصاویر اربعین و کامینو نشان می‌دهد که هنر می‌تواند زبان مشترک ملت‌ها و ادیان باشد. و زمینه فهم متقابل و نزدیکی فرهنگی را فراهم سازد.

او در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد:

اگر انسان پس از زیارت، مهربان‌تر، اخلاقی‌تر و مسئولیت‌پذیرتر به جامعه بازگردد. آن زیارت به رسالت حقیقی خود دست یافته است.

پیتر هیدر: کامینو امروز مسیر صلح و همزیستی ادیان است

در ادامه مراسم، پیتر هیدر، از راهنمایان باسابقه مسیر زیارتی سنت جیمز و نویسنده کتاب «۱۰۰۰ کیلومتر به سوی غرب؛ در مسیر سنت جیمز تا رسیدن به خویشتنی نو»، درباره پیشینه تاریخی و ابعاد معنوی این مسیر سخن گفت.

وی توضیح داد که ریشه‌های راه سانتیاگو به دوران پیش از مسیحیت بازمی‌گردد. و در طول تاریخ، تحولات فراوانی را پشت سر گذاشته است. تا امروز به یکی از مشهورترین مسیرهای زیارتی جهان تبدیل شود.

هیدر با اشاره به سوءاستفاده‌های سیاسی از نام سنت جیمز در برخی دوره‌های تاریخی، تأکید کرد. که امروزه کامینو به نمادی از صلح، مدارا، گفت‌وگو و همزیستی میان فرهنگ‌ها و ادیان تبدیل شده است.

تجربه شخصی نویسنده کامینو از تحول معنوی

این پژوهشگر اتریشی با بیان تجربه شخصی خود گفت که آغاز سفرش در مسیر کامینو پس از یک بحران روحی و فرسودگی شغلی بوده است.

وی افزود:

پیمودن مسیر حدود هشتصد کیلومتری کامینو باعث شد ذهن او از فشارهای روزمره فاصله بگیرد. و فرصتی برای خودشناسی، تأمل عمیق و بازسازی معنوی فراهم شود.

هیدر همچنین نسبت به کمرنگ شدن ابعاد معنوی این مسیر بر اثر توسعه گردشگری هشدار داد. و بر ضرورت حفظ هویت فرهنگی و معنوی آن تأکید کرد.

سفیر عراق: اربعین بزرگ‌ترین گردهمایی سالانه جهان است

از دیگر سخنرانان این مراسم، دکتر هشام العلاوی، سفیر جمهوری عراق در اتریش، بود. که با اشاره به تجربه شخصی خود از حضور در پیاده‌روی اربعین، این مراسم را بزرگ‌ترین گردهمایی سالانه بشری توصیف کرد.

وی اظهار داشت:

هر سال بیش از ۲۰ میلیون نفر از کشورهای مختلف آسیا، اروپا، آفریقا و قاره آمریکا در مراسم اربعین شرکت می‌کنند. و این اجتماع عظیم، هر سال گسترده‌تر از گذشته برگزار می‌شود.

اربعین؛ مراسمی فراتر از مرزهای مذهبی

سفیر عراق تأکید کرد که پیاده‌روی اربعین تنها به شیعیان اختصاص ندارد. و مسلمانان مذاهب مختلف، مسیحیان و حتی اندیشمندان و شخصیت‌های فرهنگی از کشورهای گوناگون در آن حضور می‌یابند.

وی افزود که آستان مقدس حسینی طی سال‌های اخیر با دعوت از رهبران دینی، دانشگاهیان و شخصیت‌های فرهنگی جهان، زمینه حضور گسترده‌تر اندیشمندان ادیان مختلف را فراهم کرده است.

روایت‌هایی از تأثیر معنوی پیاده‌روی اربعین

دکتر العلاوی با اشاره به تجربه‌های شرکت‌کنندگان غیرمسلمان، از یک عکاس خبری بریتانیایی نام برد که برای تهیه گزارش به اربعین آمده بود. اما تحت تأثیر فضای معنوی آن قرار گرفت. و به یکی از علاقه‌مندان دائمی این مراسم تبدیل شد.

وی همچنین از بانویی ایرلندی یاد کرد که در دوران مبارزه با بیماری سرطان در این مراسم شرکت کرده بود. و این سفر معنوی امید و انگیزه‌ای تازه برای ادامه زندگی به او بخشید. به‌گونه‌ای که هر سال در پیاده‌روی اربعین حضور پیدا می‌کند.

پیام جهانی امام حسین(ع) برای همه انسان‌ها

سفیر عراق در بخش پایانی سخنان خود، پیام جهانی امام حسین(ع) را فراتر از مرزهای دینی و جغرافیایی دانست. و سه محور اصلی این پیام را چنین برشمرد:

• مسئولیت‌پذیری در اصلاح جامعه
• پاسداشت کرامت انسانی
• ایستادگی در برابر ظلم و بی‌عدالتی

وی تأکید کرد که این ارزش‌ها متعلق به همه انسان‌هاست و پیاده‌روی اربعین بستری برای ترویج مهربانی، سخاوت، احترام متقابل، همزیستی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی فراهم می‌کند.

نشست تخصصی درباره اربعین و کامینو

در پایان این برنامه، نشست پرسش و پاسخ با حضور سخنرانان برگزار شد. و شرکت‌کنندگان درباره ابعاد تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و معنوی پیاده‌روی اربعین و مسیر زیارتی کامینو به گفت‌وگو پرداختند.

پاسخ‌های ارائه‌شده، به‌ویژه توضیحات سفیر عراق درباره تجربه مردم این کشور در میزبانی میلیون‌ها زائر، با استقبال گسترده حاضران روبه‌رو شد. و فضای علمی و گفت‌وگومحوری را در این نشست رقم زد.