حماسه عاشورا تنها یک واقعه تاریخی نیست، بلکه مدرسهای جاودان برای هدایت امت اسلامی در همه دورانهاست. نهضت حضرت سیدالشهدا (علیهالسلام) الگویی کامل برای شناخت حق از باطل، حفظ عزت، مقابله با ظلم و ایستادگی در برابر دشمنان اسلام به شمار میرود. هر جا سخن از دفاع از ارزشهای الهی، استقلال و آزادی انسان باشد، پیامهای عاشورا همچنان زنده و راهگشاست.
در گفتوگویی با حجتالاسلام سجاد کشاورز، پژوهشگر و فعال رسانهای، مهمترین درسهای عاشورا در مواجهه با دشمنان و همچنین چرایی بیاعتمادی به دشمن در روابط سیاسی از منظر قرآن، روایات و سیره اهلبیت (علیهمالسلام) بررسی شده است.
حماسه عاشورا چه پیامی برای مواجهه با دشمن دارد؟
به گفته حجتالاسلام کشاورز، عاشورا یک راهبرد جامع الهی برای مقابله با جبهه باطل است و مهمترین ابعاد آن عبارتاند از:
۱. عزتمداری و ذلتناپذیری
یکی از برجستهترین پیامهای عاشورا، حفظ عزت و کرامت انسان مؤمن است. امام حسین (علیهالسلام) با شعار تاریخی «هیهات منا الذلة» نشان دادند که مؤمن هرگز زیر بار ذلت و تحقیر نمیرود.
بر همین اساس، عقبنشینی از اصول و ارزشهای دینی در برابر دشمن نهتنها مشکلات را حل نمیکند، بلکه زمینه جسورتر شدن دشمن را فراهم میسازد. امروز نیز فشارهای اقتصادی، تحریمها و جنگ رسانهای با هدف تضعیف روحیه مقاومت و استقلال ملتها دنبال میشود و پیام عاشورا، ایستادگی بر اصول و عدم سازش بر سر ارزشهای اساسی است.
بصیرت و دشمنشناسی؛ یکی از مهمترین درسهای عاشورا
امام حسین (علیهالسلام) پیش از آغاز نبرد، یاران خود را مورد آزمایش قرار دادند تا صف اهل ایمان از افراد سستاعتقاد جدا شود. این رفتار نشان میدهد که شناخت دشمن و آگاهی از اهداف او، نخستین گام در هرگونه مواجهه با جبهه باطل است.
امروزه دشمن ممکن است با شعارهایی همچون حقوق بشر، مذاکره، رفع تحریم یا تعامل وارد میدان شود، اما شناخت اهداف واقعی و حفظ هوشیاری، از مهمترین درسهای نهضت حسینی است.
جهاد تبیین؛ ادامه راه عاشورا
قیام عاشورا تنها به میدان نبرد محدود نشد. پس از شهادت امام حسین (علیهالسلام)، حضرت زینب کبری (سلاماللهعلیها) و امام سجاد (علیهالسلام) با خطبههای روشنگرانه خود، حقیقت جنایت بنیامیه را برای افکار عمومی آشکار کردند.
این بخش از نهضت عاشورا نشان میدهد که جهاد تبیین، مکمل جهاد میدانی است. امروز نیز رسانه، روشنگری، تولید محتوای صحیح و مقابله با جنگ روایتها از مهمترین وظایف جبهه حق به شمار میرود.
اعتماد به نصرت الهی؛ رمز پیروزی در عاشورا
در روز عاشورا، امام حسین (علیهالسلام) با جمعی اندک اما با ایمان، در برابر سپاهی بزرگ ایستادند. این واقعه اثبات کرد که پیروزی تنها به تجهیزات و تعداد نیرو وابسته نیست، بلکه ایمان، اخلاص، توکل و نصرت الهی نقش تعیینکننده دارند.
قرآن کریم نیز وعده داده است:
«إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا»
بر همین اساس، هر جامعهای که بر تقوا، ایمان و وحدت تکیه کند، میتواند در برابر فشارهای دشمن مقاومت کند.
چرا نباید به دشمن اعتماد کرد؟
یکی دیگر از محورهای این گفتوگو، بررسی مسئله اعتماد به دشمن در روابط سیاسی از منظر قرآن و سیره اهلبیت (علیهمالسلام) است.
۱. هشدار قرآن درباره اعتماد به دشمن
قرآن کریم در آیه ۱۲۰ سوره بقره میفرماید:
«وَلَنْ تَرْضَى عَنْكَ الْيَهُودُ وَلَا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ»
این آیه بیانگر آن است که نباید اهداف و خواستههای دشمنان را نادیده گرفت و با خوشبینی نسبت به آنان تصمیمگیری کرد.
۲. سیره امیرالمؤمنین (علیهالسلام)
در نامه حضرت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) به مالک اشتر نیز بر ضرورت هوشیاری در برابر دشمن و پرهیز از اعتماد بیجا تأکید شده است. مدیریت صحیح، شناخت دشمن و حفظ آمادگی، از اصول مهم حکومت اسلامی معرفی شده است.
۳. تفاوت مذاکره و اعتماد
حجتالاسلام کشاورز تأکید میکند که مذاکره بهعنوان یک ابزار عقلایی، در شرایط مختلف قابل استفاده است؛ اما مذاکره هرگز به معنای اعتماد به دشمن نیست.
مذاکره زمانی میتواند مؤثر باشد که همراه با اقتدار، استقلال، توان دفاعی، قدرت اقتصادی و حفظ منافع ملی انجام شود، نه بر پایه خوشبینی و اعتماد به وعدههای طرف مقابل.
۴. پیامدهای اعتماد به دشمن
به اعتقاد این پژوهشگر، اعتماد به دشمن میتواند زمینه وابستگی، کاهش خودباوری، تضعیف تولید داخلی و کاهش استقلال کشور را فراهم کند. تجربههای تاریخی نیز نشان داده است که هرگاه ملتها از ظرفیتهای داخلی خود غافل شدهاند، دشمن از این فرصت برای افزایش فشارها استفاده کرده است.
۵. راهکار اسلام در مواجهه با دشمن
بر اساس آموزههای اسلامی، گفتوگو و تعامل باید همراه با هوشیاری، حفظ قدرت و آمادگی همهجانبه باشد.
قرآن کریم در این زمینه میفرماید:
«وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ»
این دستور الهی بر ضرورت آمادگی همهجانبه در برابر تهدیدهای دشمن تأکید دارد؛ آمادگیای که شامل توان دفاعی، اقتصادی، فرهنگی، رسانهای و علمی میشود.
نتیجه
درسهای حماسه عاشورا در مواجهه با دشمن امروز نشان میدهد که عزتمداری، بصیرت، دشمنشناسی، جهاد تبیین، اعتماد به نصرت الهی و حفظ اقتدار، از مهمترین اصول مکتب حسینی هستند. نهضت عاشورا به مسلمانان میآموزد که در برابر فشارها و تهدیدها، ضمن بهرهگیری از عقلانیت و تدبیر، هرگز از اصول، ارزشها و استقلال خود عقبنشینی نکنند و با تکیه بر ایمان، وحدت و توان داخلی، مسیر عزت و سربلندی را ادامه دهند.
بازدیدها: 0
پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام هیات رزمندگان اسلام , سایت هیات رزمندگان اسلام , پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام , هیات , سایت هیات , هیئت رزمندگان , هیئت رزمندگان اسلام










