پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام هیات رزمندگان اسلام , سایت هیات رزمندگان اسلام , پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام , هیات , سایت هیات , هیئت رزمندگان , هیئت رزمندگان اسلام
صلح امام حسن(ع)؛ تصمیمی عزت‌آفرین برای حفظ جبهه حق
رخدادهای پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) و انحرافی که در مسیر حاکمیت دینی ایجاد شد. زمینه بازگشت و قدرت گرفتن جریان‌های مخالف را فراهم کرد. با خروج حاکمیت از مسیر مورد نظر اهل‌بیت(ع)، فضای سیاسی و اجتماعی بار دیگر برای فعالیت و گسترش جریان نفاق و خاندان بنی‌امیه فراهم شد.
قدرت گرفتن معاویه در دوران خلیفه دوم
نفوذ خاندان ابوسفیان در دوران خلافت عمر به‌تدریج افزایش یافت. معاویه در همین دوره به ولایت شام و سوریه رسید و توانست جایگاه خود را در این منطقه تثبیت کند. استمرار حضور او در شام، با وجود تغییرات مختلف در میان کارگزاران، موجب شد. معاویه به یک پایگاه سیاسی و نظامی قدرتمند دست پیدا کند.
این موقعیت، زمینه را برای شکل‌گیری و تقویت تشکیلات سیاسی بنی‌امیه فراهم کرد. و معاویه توانست طی سال‌های بعد، از ظرفیت‌های شام برای افزایش نفوذ خود در جهان اسلام بهره بگیرد.
گسترش نفوذ بنی‌امیه در دوران عثمان
در دوران خلافت عثمان، نفوذ خاندان بنی‌امیه در ساختار حکومت افزایش بیشتری یافت. ارتباطات خویشاوندی و مناسبات سیاسی سبب شد. شماری از افراد این خاندان به مناصب مهم حکومتی دست پیدا کنند.
بازگشت مروان و پدرش به مدینه و حضور آنان در ساختار قدرت نیز از نشانه‌های گسترش نفوذ بنی‌امیه در این دوره بود. به این ترتیب، بنی‌امیه به‌تدریج به دو مؤلفه مهم قدرت، یعنی ثروت و منصب، دست یافتند. و زمینه برای دستیابی بیشتر به عرصه‌های سیاسی و اجتماعی فراهم شد.
معاویه و استفاده سیاسی از ماجرای قتل عثمان
با قتل عثمان، معاویه فرصت تازه‌ای برای افزایش قدرت خود پیدا کرد. او با طرح مسئله خونخواهی عثمان، توانست از احساسات دینی و عواطف عمومی بخشی از جامعه بهره‌برداری سیاسی کند. و مردم را در برابر حکومت امیرالمؤمنین علی(ع) قرار دهد.
امیرالمؤمنین(ع) در نامه‌ای خطاب به معاویه، این رفتار دوگانه او در قبال عثمان را مورد اشاره قرار داد و فرمود:
«هنگامی که یاری عثمان به سود تو بود. او را یاری کردی و آن‌گاه که یاری نکردنش به سود تو بود، او را خوار گذاشتی.»
به این ترتیب، از دوران حکومت امیرالمؤمنین(ع)، تقابل میان حاکمیت حق علوی و جریان قدرت‌طلب اموی به یکی از مهم‌ترین منازعات سیاسی جهان اسلام تبدیل شد.
چرا امام حسن(ع) به صلح تن داد؟
این تقابل در دوران حکومت کوتاه امام حسن مجتبی(ع) نیز ادامه یافت. امام حسن(ع) در شرایطی به امامت رسید که جامعه اسلامی با مجموعه‌ای از مشکلات سیاسی، اجتماعی و نظامی روبه‌رو بود. و جریان اموی توانسته بود در بخش‌هایی از جامعه نفوذ قابل توجهی ایجاد کند.
سرانجام در سال ۴۱ هجری، مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی و شرایط پیچیده سیاسی و نظامی، امام حسن(ع) را به پذیرش صلح با معاویه واداشت.
با این حال، صلح امام حسن(ع) را نمی‌توان به معنای تسلیم در برابر جریان اموی دانست. بلکه این تصمیم را باید در چارچوب شرایط زمانه، حفظ اصل اسلام، جلوگیری از نابودی جبهه حق و افشای ماهیت حکومت اموی تحلیل کرد.
از این منظر، صلح امام حسن(ع) یکی از مهم‌ترین مقاطع تاریخ اسلام است. تصمیمی که با وجود ظاهر سیاسی آن، در بطن خود تلاشی برای حفظ عزت جبهه حق و فراهم کردن زمینه شناخت ماهیت واقعی جریان اموی بود.
بازدیدها: 2
