فلسفه تشکیل هیئت در قرآن؛ مودت اهل‌بیت(ع) و اجتماع بر محور آیات

خانه / تازه ها / فلسفه تشکیل هیئت در قرآن؛ مودت اهل‌بیت(ع) و اجتماع بر محور آیات

بسم الله الرحمن الرحیم

السلام علیک یا نور الله الذی یهتدی به المهتدون و یفرج به عن المؤمنین.

در این نوشتار، فلسفه تشکیل هیئت را از نگاه قرآن بررسی می‌کنیم. شریعت اسلام با معجزه جاوید قرآن کریم برای همه عالم جاری شد. پیامبر خاتم(ص) این رسالت بسیار سنگین را با جان خود به انجام رساند. قرآن دو دستور مهم دارد. نخست، مودت به اهل‌بیت(ع) را می‌خواهد. دوم، به اجتماع و وحدت مسلمانان فرمان می‌دهد. از پیوند این دو دستور، هیئت شکل می‌گیرد.

رسالت پیامبر(ص) بدون مزد

آیات الهی درباره این رسالت سنگین، هیچ مزدی از امت نخواسته‌اند. تنها استثنا محبت، مودت و عشق به خاندان و عترت طاهره رسول اکرم(ص) است. پنج آیه این موضوع را بیان می‌کنند.

سوره انعام، آیه ۹۰:

قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْعَالَمِينَ

بگو: از شما در برابر آن مزدی نمی‌خواهم؛ این جز یادآوری برای جهانیان نیست.

سوره فرقان، آیه ۵۷:

قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَنْ شَاءَ أَنْ يَتَّخِذَ إِلَىٰ رَبِّهِ سَبِيلًا

بگو: بر این رسالت هیچ مزدی از شما نمی‌خواهم، جز اینکه هر کس بخواهد راهی به سوی پروردگارش در پیش گیرد.

سوره شعرا، آیه ۱۲۷:

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ

و من از شما در برابر آن هیچ مزدی نمی‌خواهم؛ مزد من جز بر پروردگار جهانیان نیست.

سوره ص، آیه ۸۶:

قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ

بگو: بر این رسالت مزدی از شما نمی‌خواهم و من از متکلّفان نیستم.

مودت اهل‌بیت(ع) در قرآن

سوره شورا، آیه ۲۳ مزد رسالت را روشن می‌کند:

قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَىٰ

بگو: بر این رسالت هیچ پاداشی از شما نمی‌خواهم، جز دوستی درباره خویشاوندان نزدیک.

در تفسیر شیعه، مراد از «القربی» اهل‌بیت(ع) است. بنابراین مودت اهل‌بیت(ع) تنها مزد رسالت است.

دستور قرآن به اجتماع و وحدت

قرآن همین کتاب منور است که به اجتماع و استواری جمع مسلمانان فرمان داده است. چهار آیه این دستور را یادآوری می‌کنند.

سوره آل‌عمران، آیه ۱۰۳:

وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا ۚ وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا

و همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید. نعمت خدا را بر خود به یاد آورید؛ آن‌گاه که دشمنان یکدیگر بودید و او میان دل‌های شما الفت انداخت و به لطف او برادر شدید.

سوره انفال، آیه ۶۳:

وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ ۚ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

و میان دل‌های آنان الفت برقرار کرد. اگر آنچه در زمین است همه را خرج می‌کردی، نمی‌توانستی میان دل‌هایشان الفت بدهی؛ ولی خدا میان آنان الفت انداخت. همانا او شکست‌ناپذیر و حکیم است.

سوره شورا، آیه ۱۵:

فَلِذَٰلِكَ فَادْعُ ۖ وَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ … اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۖ وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ

پس به همین سبب دعوت کن و همان‌گونه که فرمان یافته‌ای استقامت ورز و از هوس‌های آنان پیروی مکن … خدا ما را گرد می‌آورد و بازگشت به سوی اوست.

سوره انعام، آیه ۳۵ هم از اراده خدا برای گرد آمدن مردم بر هدایت می‌گوید:

وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدَىٰ ۚ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِينَ

و اگر خدا می‌خواست، همه را بر هدایت گرد می‌آورد؛ پس از نادانان مباش.

فلسفه تشکیل هیئت؛ پیوند دو دستور الهی

حال اگر این دو دستور الهی را کنار هم بگذاریم، نتیجه روشن می‌شود. یک دستور، عشق و مودت به ائمه طاهرین(ع) است. دستور دیگر، اجتماع حول محور آیات الهی است. نتیجه جمع این دو، همین هیئت‌هاست. به همین دلیل می‌توان گفت فلسفه تشکیل هیئت از دل قرآن می‌آید.

ذکر آیات و اهل‌بیت(ع) در برنامه هیئت

هیئت‌ها برای بهره‌برداری از این دو فضل الهی باید دو کار انجام دهند. نخست، ذکر آیات را در برنامه‌ها جای دهند. دوم، ذکر اهل‌بیت طاهرین، رسول مکرم و ائمه معصومین(ع) را هم بیاورند. این دو باید جامع و تمام برنامه و محتوای هیئت باشند.

مهدویت و وعده عدالت در قرآن

در بحث مهدویت هم استناد به آیات الهی راهگشاست. سه آیه وعده تحقق عدالت در عالم و ظهور حضرت حجت بن الحسن العسکری(عج) را یادآوری می‌کنند.

سوره انبیاء، آیه ۱۰۵:

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ

و در زبور، پس از ذکر (تورات)، نوشتیم که بندگان شایسته‌ام زمین را به ارث می‌برند.

سوره هود، آیه ۸۶:

بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ۚ وَمَا أَنَا عَلَيْكُم بِحَفِيظٍ

بقیة‌الله برای شما بهتر است، اگر مؤمن باشید؛ و من بر شما نگهبان نیستم.

سوره قصص، آیه ۵:

وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ

و اراده کرده‌ایم بر کسانی که در زمین مستضعف شمرده شده‌اند منّت نهیم و آنان را پیشوایان و وارثان قرار دهیم.

زمینه‌سازی ظهور با ایمان و عمل صالح

ما مکلفیم زمینه ظهور را فراهم کنیم. ایمان، عمل صالح، صدق، تقوا و عشق خالصانه ابزار این زمینه‌سازی‌اند. دعاهای وارده از ائمه معصومین(ع) هم همین راه را نشان می‌دهند. این دعاها ما را به حضور در مدینه فاضله الهی هدایت می‌کنند. دعای ندبه، دعای عهد و زیارت‌های معصومین(ع) از این دعاها هستند. در آن‌ها به این زمینه‌سازی دعوت شده‌ایم.

او همان کسی است که زمین را پر از عدل و داد می‌کند، چنان‌که از ظلم و جور پر شده است. امید داریم خداوند ما را در زمره سربازان جان‌برکف و مطیع حضرتش قرار دهد.

جمع‌بندی فلسفه تشکیل هیئت

قرآن دو دستور مهم دارد: مودت به اهل‌بیت(ع) و اجتماع بر محور آیات الهی. هیئت از پیوند این دو شکل می‌گیرد. برنامه هیئت باید ذکر آیات و اهل‌بیت(ع) را در مرکز خود داشته باشد. آیات مهدویت هم راه زمینه‌سازی ظهور را روشن می‌کنند. بنابراین فلسفه تشکیل هیئت هم محبت است، هم وحدت و هم آمادگی برای ظهور.

ذکر روز جمعه: «اللهم صل علی محمد و آل محمد» 

اللَّهُمَّ عَجِّلْ لِوَلِیِّكَ الْفَرَجَ

معاونت فرهنگی

بازدیدها: 0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *