چرا امام صادق(ع) از حضرت معصومه(س) به عنوان «کریمه اهل بیت» یاد کردند؟
حضرت فاطمه معصومه(س) از بانوان برجسته خاندان اهل بیت(ع) است که جایگاه ویژهای در میان شیعیان دارد. حرم مطهر آن حضرت در قم، قرنهاست محل زیارت و توسل مردم و عالمان دینی بوده. و بزرگان بسیاری بر زیارت این بانوی بزرگوار تأکید داشتهاند.
ماجرای سیدمحمود مرعشی و جستوجوی قبر حضرت زهرا(س)
یکی از داستانهای مشهور درباره جایگاه حضرت فاطمه معصومه(س) به مرحوم سیدمحمود مرعشی نجفی، پدر آیتالله سیدشهابالدین مرعشی نجفی، نسبت داده شده است.
بر اساس این نقل، سیدمحمود مرعشی علاقه فراوانی داشت محل دقیق قبر حضرت فاطمه زهرا(س) را پیدا کند. به همین دلیل، ختمی را انتخاب کرد و ۴۰ شب به آن مداومت داشت. و از خداوند خواست به وسیلهای از محل قبر شریف حضرت زهرا(س) آگاه شود.
در شب چهلم، پس از توسل و انجام اعمال، در عالم رؤیا به محضر یکی از امامان معصوم(ع) رسید. در این خواب به او گفته شد:
«علیک بکریمة اهل البیت»
یعنی به کریمه اهل بیت(ع) متوسل شو.
سیدمحمود مرعشی تصور کرد منظور از «کریمه اهل بیت» حضرت زهرا(س) است و هدف خود را از این ختم بیان کرد. اما در پاسخ به او گفته شد که منظور، قبر حضرت فاطمه معصومه(س) در قم است.
بر اساس همین نقل، وی پس از بیدار شدن تصمیم گرفت. برای زیارت حضرت معصومه(س) راهی ایران شود.
جایگاه حضرت معصومه(س) در میان اهل بیت(ع)
حضرت فاطمه معصومه(س) در اول ذیالقعده سال ۱۷۳ هجری قمری در مدینه متولد شد. و در سال ۲۰۱ هجری قمری در قم از دنیا رفت. بنابراین عمر آن حضرت حدود ۲۸ سال بود.
ایشان در خاندان امام موسی کاظم(ع) پرورش یافت. خاندانی که عبادت، علم، تقوا، بردباری، پاکدامنی و توجه به خداوند از ویژگیهای برجسته آن بود.
در منابع شیعه، برای حضرت معصومه(س) مقام و منزلت ویژهای بیان شده و زیارت ایشان نیز مورد تأکید قرار گرفته است. زیارتنامه مشهور حضرت معصومه(س) از امام رضا(ع) نقل شده. و از ویژگیهای مهم آن، توجه ویژه به معارف توحیدی، ولایت اهل بیت(ع) و مسئله ظهور امام زمان(عج) است.
زیارتنامه حضرت معصومه(س)؛ از حضرت آدم(ع) تا امام زمان(عج)
زیارتنامه حضرت فاطمه معصومه(س) تنها متنی برای عرض سلام به آن حضرت نیست. بلکه مجموعهای از معارف اعتقادی شیعه را در خود جای داده است.
در این زیارتنامه، پس از سلام بر پیامبران الهی و اولیای خدا، نام اهل بیت(ع) و امامان معصوم(ع) مطرح میشود. و در ادامه به امام زمان(عج) میرسد.
در بخشی از زیارتنامه میخوانیم:
«أَسْئَلُ الله أَنْ یُرِیَنا فِیکُمُ السُّرُورَ وَ الْفَرَجَ»
در این فراز، زائر از خداوند میخواهد سرور و فرج اهل بیت(ع) را ببیند. فرازی که ارتباط زیارت حضرت معصومه(س) با فرهنگ انتظار و فرج امام زمان(عج) را مورد توجه قرار میدهد.
همچنین در بخش دیگری از زیارتنامه، زائر رضوان الهی و سرای آخرت را از خداوند درخواست میکند. و در کنار آن، محبت و پیروی از اهل بیت(ع) را مورد تأکید قرار میدهد.
شباهت حضرت معصومه(س) با حضرت زهرا(س)
در برخی نقلها، میان شخصیت و جایگاه حضرت فاطمه معصومه(س) و حضرت فاطمه زهرا(س) شباهتهایی بیان شده است. از همین رو، عنوان «کریمه اهل بیت» برای حضرت معصومه(س) جایگاه ویژهای پیدا کرده است.
داستان مربوط به سیدمحمود مرعشی نیز در همین چارچوب نقل شده است. داستانی که در آن، هنگامی که وی برای یافتن قبر حضرت زهرا(س) به توسل و عبادت روی میآورد. در خواب به زیارت حضرت معصومه(س) و توجه به قبر ایشان در قم توصیه میشود.
چرا قم به حرم اهل بیت(ع) شهرت یافته است؟
حضور حرم حضرت فاطمه معصومه(س) در قم، نقش مهمی در شکلگیری جایگاه مذهبی این شهر داشته است. قم در طول قرنهای گذشته به یکی از مهمترین مراکز علمی و حوزوی شیعه تبدیل شده. و عالمان بسیاری در این شهر به تحصیل، تدریس و پژوهش پرداختهاند.
از نگاه عالمان و بزرگان شیعه، وجود حرم حضرت معصومه(س) یکی از عوامل مهم شکلگیری این جایگاه معنوی و علمی برای قم بوده است.
زیارت حضرت معصومه(س) در سیره بزرگان
توجه علما و بزرگان حوزه به زیارت حضرت معصومه(س) سابقهای طولانی دارد. در گزارشهای مربوط به سیره برخی بزرگان، بر مداومت آنان بر زیارت حرم این بانوی بزرگوار تأکید شده است.
از جمله درباره امام خمینی(ره) نقل شده است که در دوران اقامت در قم، به زیارت حرم حضرت معصومه(س) اهتمام داشتند. همچنین درباره علامه طباطبایی نقلهایی درباره ارتباط معنوی ایشان با حرم حضرت معصومه(س) وجود دارد.
از ملاصدرا نیز نقل شده است که هنگام اقامت در کهک، برای رفع برخی مسائل علمی و بهرهگیری از فضای معنوی قم، به این شهر میآمد.
حضرت معصومه(س)، محور معنوی شهر قم
حرم حضرت فاطمه معصومه(س) در طول تاریخ، افزون بر جایگاه زیارتی، به یکی از محورهای معنوی و فرهنگی شهر قم تبدیل شده است. حضور عالمان، شکلگیری حوزه علمیه قم و گسترش فعالیتهای علمی و دینی در این شهر، جایگاه قم را در جهان تشیع برجسته کرده است.
از این منظر، شناخت شخصیت حضرت معصومه(س) تنها شناخت زندگی یک بانوی بزرگ از خاندان اهل بیت(ع) نیست. بلکه بخشی از تاریخ مذهبی و علمی قم و فرهنگ زیارت در میان شیعیان را نیز شامل میشود.
بازدیدها: 2
پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام هیات رزمندگان اسلام , سایت هیات رزمندگان اسلام , پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام , هیات , سایت هیات , هیئت رزمندگان , هیئت رزمندگان اسلام








