مبانی قرآنی بیانیه گام دوم انقلاب- قسمت دوازدهم – هویت دینی
توجه به معنويات
خالق هستی در کتاب آسمانی نگاه بشر را فراتر از مادیات قرار داده است. و برای هر کاری از دو زاویه مادی و معنوی مسایلی را مطرح کرده است. کوتاه سخن آنکه در فرهنگ اسلام برای بسیاری از امور مادّی، مشابه معنوی نیز وجود دارد. برای مثال: امروز هر جا سخن از محیط زیست می شود، ذهن ها فقط به سراغ آب و خاک و جنگل و باد و باران و امثال می رود، اما اسلام علاوه بر آیات و روایات بسیاری که مربوط به حفظ محیط زیست معنوی است، یک نگاه بالاتری دارد:
1- امر به معروف و نهی از منکر، راهبردی اساسی برای حفظ سلامت محیط زیست اجتماعی بشر است.
2- حفظ عفاف و حجاب، برای جلوگیری از تبرج و خودنمایی زنان و مردان و مشغول ساختن ذهن و دل شهروندان به خودنمایی، فحشاء و منکرات است.
3- خلوت با نامحرم، منع از نجوا و درگوشی صحبت کردن، تحریم غیبت، و تجسس و – تهمت و سوء ظن و امثال آن، راهی برای نگهداری محیط زیست معنوی و کیفی سازی آن برای زندگی جمعی است.
4- نهی از مطالعه کتاب های انحراف آمیز و سوق دهنده به کفر و دین گریزی، نهی از معاشرت با افراد نااهل و فتنه جو، حفظ ظواهر دینی در رفتار و گفتار و بالاخره مراعات ادب اجتماعی در روابط میان فردی، نمونه هایی از بستر سازی برای تأمین محیط زیست سالم است. ایمان، توکل، ایثار، اخلاص، خیرخواهی و دلسوزی، گذشت، کمک، شجاعت، تواضع، اعتماد به نفس در جامعه می تواند از مصادیق محیط زیست معنوی باشد و بسیاری از مشکلات اخلاقی و مفاسد اجتماعی را توسط این گونه صفات برطرف کرد.
هم چنین در نگاه مادی و معنوی:
الف) خوراک مادّی «كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ» مومنون 51
خوراک معنوی «فَلْيَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَى طَعَامِهِ» عبس 24. امام علیه السّلام می فرمایند: «الی علمه» یعنی، ببیند چه می آموزد. رجال کشّی ج4 ص3
ب) لباس مادّی «سَرَابِيلَ تَقِيكُم» نمل 81
لباس معنوی «وَ لِبَاسُ التَّقْوَىَ ذَلِكَ خَيْرٌ» اعراف 26
ج) زینت مادّی «خُذُواْ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ» اعراف 31
زینت معنوی «حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ» حجرات 7
د) سفر مادّی «وَإِن كُنتُم عَلَى سَفَرٍ» بقره 283
سفر معنوی «إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَىٰ رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاقِيهِ» انشقاق 6
ه) رزق مادّی «مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ» بقره 22
رزق معنوی «و ارزقنی حج بيتک الحرام» دعای ماه رمضان
و) شیرینی مادّی «حلاوة الدنيا» نهج البلاغه، حکمت 251
شیرینی معنوی «حلاوة الايمان» بحارالانوار، ج87 ص201
ز) پاداش مادّی «جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ» بقره 25
پاداش معنوی «رِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ» توبه 72
ح) پدر مادّی «وَ وَالِدٍ وَمَا وَلَدَ» بلد 3
پدر معنوی «أنا و علی ابوا هذه الامّة» بحارالانوار، ج36 ص11
ط) هجرت مادّی «وَهَاجَرُوا» انفال 72
هجرت معنوی «وَ الرُّجْزَ فَاهْجُرْ» مدّثّر 5
توجّه به هویّت
امروز طراحان فاسد و مفسد می نشینند و برای سبک زندگی غربی در سایر کشورها برنامه ریزی می کنند، به گونه ای که دیر یا زود در همه کشورها نسل نو سربازان آن ها باشند. در اخلاق، اقتصاد، رفتار و گفتار، لباس و آرایش، دیدنی ها، شنیدنی ها، نوشتنی ها ، همه و همه سبکی شود که نسل نو بی هویت و مثل موم در اختیار شرق و غرب باشد و جوان ما طوری تربیت شود که حتی در آرایش سر و صورت خود، از خود اختیاری نداشته باشد. بلکه هر سازی زدند او برقصد. این بی هویتی را در فضای حقیقی و مجازی فراوان می بینیم.
اگر انسان برای خود ارزشی قائل بشود، هرگز تسلیم هر حرف و شعار و موجی نمی شود. حضرت علی علیه السّلام می فرماید: «انّ ثمنک الجنة» خود را به کمتر از بهشت نفروشید.
تمام آیات «فَمَا رَبِحَت» «إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ» «بِئْسَمَا اشْتَرَوْاْ» «هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ» و امثال آن نشان دهنده آن است که وجود انسان ارزشمند است. «قُلْ إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ»
انسان اگر بنده غیر خدا باشد، خود را مفت فروخته است، غیر خدا نه مالک اند، نه رازق اند، نه قادرند و نه بینا، نه شنوا، نه حکیم، نه رحیم و نه …
اسلام، انسان را موجودی با اراده، بی نهایت طلب، خلیفه ی خدا با بهترین قوام «أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ» تین 4
دارای روح الهی «وَنَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي» حجر 29
مسجود فرشتگان «قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا» بقره 34
وصل به خدا «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ» بقره 156
برای هدفی مقدس «وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ» ذاریات 56
و تمام هستی را در راستای خدمت به بشر می داند. «سَخَّرَ لَكُمْ ، مَتَاعًا لَكُمْ» جاثیه 13 و نازعات 33
انسان موجودی است ابدی و می تواند با ایمان و عمل به تمام مراحل کمال برسد. حتی اگر توفیق نداشت، با نیت می تواند ارزش ها و پاداش های آن کمال را برای خود ذخیره کند.
همه اینها نشان دهنده ارزش انسان و هویت اوست. افراد بی هویت سعی دارند دیگران را نیز بی هویت کنند.
قرآن برای هویت بخشی به انسان ها آیات فراوانی دارد. از جمله:
1- معبود تو، خدای علیم حکیم قادر و رئوف است.
2- راهنمای تو، پیامبر و امامان معصوم هستند.
3- قانون تو، قرآن، وحی آسمانی است.
4- هیچ عملی از تو ضایع نمی شود. «لاَ أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِّنكُم مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى»
5- زن و مرد در رسیدن به مقامات عالی یکسان هستند. «إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ»
اگر انسان قرآنی را با انسانی که مکتب های غیرالهی ترسیم کرده اند، در دو تابلو روبروی هم قرار بدهیم، به هویت انسان در اسلام و بی هویتی در مکتب های دیگر پی می بریم.
پایگاه اطّلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام
Views: 246