پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام هیات رزمندگان اسلام , سایت هیات رزمندگان اسلام , پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام , هیات , سایت هیات , هیئت رزمندگان , هیئت رزمندگان اسلام
واقعه کشف حجاب در ایران: تاریخچه و پیامدها
واقعه کشف حجاب یکی از مهمترین تحولات اجتماعی و فرهنگی ایران در دوره پهلوی اول بود. این واقعه به دنبال تصویب قانونی در ۱۷ دی ۱۳۱۴ش رخ داد که به موجب آن زنان و دختران ایرانی از استفاده چادر، روبنده و روسری منع شدند. سیاستهای تغییر لباس رضاشاه از سال ۱۳۰۷ش آغاز شد و با هدف مدرنسازی جامعه و همراستا کردن ایران با کشورهای اروپایی دنبال شد.
سیاست تغییر لباس و زمینههای قانونی
در ۱۰ دی ۱۳۰۷ش، قانون «اتحاد شکل لباس اتباع ایرانی» در مجلس شورای ملی تصویب شد. بر اساس این قانون، تمامی مردان ایرانی به جز روحانیون موظف به استفاده از لباس متحدالشکل بودند و متخلفان به جزای نقدی محکوم میشدند. اجرای این قانون ابتدا در میان کارکنان دولت آغاز شد و بعدها به روحانیون نیز تسری یافت که با مقاومت و مشکلاتی مواجه شدند.
تأثیر سفر رضا شاه به ترکیه
سفر رضاشاه به ترکیه در سال ۱۳۱۳ش تأثیر قابل توجهی بر تصمیم او برای اجرای کشف حجاب داشت. مشاهده پیشرفت سریع ترکیه و آزادی زنان آن کشور، رضا شاه را مصمم کرد که تغییر لباس و کشف حجاب را در ایران به اجرا درآورد.
اقدامات تبلیغاتی و آمادهسازی افکار عمومی
در فاصله سالهای ۱۳۱۳ تا ۱۳۱۴ش، دولت برنامههای تبلیغاتی گستردهای برای آمادهسازی افکار عمومی انجام داد. کانون بانوان به ریاست شمس پهلوی و با حضور زنان فعال همچون صدیقه دولتآبادی و فاطمه سیاح، مجالس سخنرانی و جشنهای متعدد برگزار کردند تا استفاده از حجاب را محدود کنند.
قیام مسجد گوهرشاد
مقاومت روحانیون و مردم در مشهد منجر به قیام مسجد گوهرشاد شد. این قیام به دنبال تصویب قانون اجباری شدن کلاه شاپو و سیاستهای ضد اسلامی رضاشاه شکل گرفت، اما با سرکوب شدید نیروهای نظامی مواجه شد و بسیاری از روحانیون دستگیر یا تبعید شدند.
قانون رسمی کشف حجاب
در ۱۷ دی ۱۳۱۴ش، فرمان کشف حجاب به صورت رسمی صادر شد. زنان ایرانی از آن پس موظف بودند از چادر و روسری دست بکشند و تنها کلاههای اروپایی مجاز بود. مقاومت زنان محجبه با خشونت مأموران روبهرو شد و فعالیتهای اجتماعی آنان محدود گردید.
واکنشها و لغو قانون
واکنشهای مردم و علما ادامه یافت. روحانیونی چون سیدابوالقاسم کاشانی و آیتالله حائری مخالفت خود را با سیاست کشف حجاب اعلام کردند. با روی کار آمدن محمدرضا پهلوی در سال ۱۳۲۰ش، فشار بر زنان محجبه کاهش یافت و سرانجام در سال ۱۳۲۳ش، با درخواست علما و مقاومت مردم، قانون کشف حجاب لغو شد.
پیامدهای فرهنگی و اجتماعی
اجرای کشف حجاب نه تنها زنان ایرانی، بلکه زنان مسلمان خارجی را نیز تحت تأثیر قرار داد و مخالفتهای گستردهای را برانگیخت. این واقعه به یکی از نقاط حساس تاریخ معاصر ایران تبدیل شد و تأثیر آن بر روند فرهنگ و سیاستهای زنان تا سالها باقی ماند.
بازدیدها: 1
