نجاشی در رجال خود حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) را پس از ذکر شجره اش صاحب خطبه امیر المؤمنین(علیه السلام) ذکر نموده است. مرحوم میرزا حسین نوری محدّث قرن اخیر در مستدرک الوسائل صفحه ۶۱۴ ذکر نام و معروفیت وی را به امانت و راستگویی و درستکاری و اهل زهد و عبادت بودن تأکید می نماید و از قول حضرت ابوالحسن الهادی(علیه السلام) پاداش زیارت او را بهشت می داند.
مرحوم کجوری در روح و ریحان از قول سید مرتضی علم الهدی حدیث عرض دین آن حضرت را نقل کرده است. مرحوم مجلسی در هدیة الزائرین ص ۵۴۶ از مزارات معلوم و مشهور، مرقد منّور حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) را در مقابل شجره ری ذکر می کند. شیخ الطّائفه در رجال خود حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) را از اصحاب امام هادی(علیه السلام) ذکر کرده و در پایان نام اورا به رضی الله عنه یاد نموده که رضی الله عنه نزد اصحاب حدیث با اهمیت است. علّامه حلّی در خلاصه الاقوال، حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) را جزء ثقات و ممدوحین ذکر کرده مرحوم صدوق(رحمة الله علیه) در صفحه ۹۲ ثواب الاعمال از محاسن برقی حدیثی را از حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) نقل کرده و صاحب محاسن او را رضی قلمداد نموده است.
مرحوم صدوق(رحمة الله علیه) در من لا یحضره الفقیه کتاب صوم باب یوّم الشّک حدیثی را از قول حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) نقل نموده و گفته این حدیث نادر است و من جز در طریق عبدالعظیم(علیه السلام) ندیده ام و او هم مرضی است، این گفتار نهایت اعتماد را می رساند.
محمّد ابن علی اردبیلی در جامع الرّواه گفتار شیخ طوسی(رحمة الله علیه) و نجاشی را ذکر کرده است. مرحوم میرداماد رحمت الله علیه در راشحه خامسه از (رواشح السّماویه) گفته : واضح است که طریق عبدالعظیم حسنی(علیه السلام) مدفون در مسجد شجره ری (حسن) شمرده شود زیرا که اهل حدیث و علما رجال وی را مدح و توصیف و تمجید نموده اند. اگر چه در گفتار علما به توثیق او تصریح نشده است من معتقدم افراد روشن و بصیری که در حدیث تخصّص داشته و در حالت رجال و محدّثین مطالعات کافی دارند از اینکه تصریح به توثیق این محدّث بزرگوار نشده اظهار ناراحتی می کنند و این سکوت را زشت می شمارند. مگر حضرت هادی (علیه السلام) به او نفرمود، تو به حقّ از دوستان ما هستی؟ این فرمایش امام(علیه السلام) جامع ترین تعریف درباره حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) با در نظر گرفتن شرافت، نسب و عظمت خانوادگی اوست.
اکنون تمام اینها دلالت دارد که وی مردی شریف و بزرگوار خوش نفس و خوش عقیده بوده و اخباری که در زیارت او از امام علی النّقی(علیه السلام) رسیده و محدّثین بزرگی چون صدوق(رحمة الله علیه) و ابن قولویه(رحمة الله علیه) آنها را در کتب خود ذکر کرده اند شاهد گویائی از مقام ارجمند وی در نزد معصومین (علیهم السّلام) است و گفتار دو عالم بزرگوار فوق الذکر کفایت می کند که طریق حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) را در درجه عالی از صحت بدانیم و اخبار و احادیث منقول وی را در اعداد “صحاح” بشماریم مرحوم شیخ عبدالله ممقانی در تنقیح المقال درباره حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) سخن گفته، نوشته است علّت عدم تصریح محدّثین و فقها به توثیق ایشان جلالت و بزرگواری وی را ثقه ذکر کنند، زیرا مقام آن حضرت والاتر از ثقه می باشد. مرحوم شیخ عبّاس قمی(رحمة الله علیه) در سفینه البحار گفتار صاحب بن عباد و بقیه علما را آورده و در مورد زیارت ایشان فضیلت زیادی را ذکر نموده است.
منبع:مهر
Views: 139