اگرچه جهاد یکی از برترین احکام اسلام است اما در میان جهادها نیز طبقه بندی هایی وجود دارد که برخی را بر برخی دیگر برتری می بخشد همچون جهاد با نفس که از آن به جهاد اکبر یاد می شود و در آموزه های دینی روایی بسیار بر آن تاکید می شود.
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرمایند: «مجاهد كسى است كه به خاطر خدا با نفْس خود مبارزه كند.»
امیرمومنان امام علی (علیه السلام) می فرمایند: «نخستين جهادى كه آن را كنار مى نهيد، جهاد با نفْسهايتان است و آخرين چيزى كه از دست مى دهيد، مبارزه كردن با خواهش هايتان و اطاعت از فرمانروايانتان است.»
ایشان همچنین فرموده اند: «كسى كه در راه فرمانبرى از خدا و دورى از نافرمانى او، با نفْس خويش مبارزه كند، نزد خداوند سبحان منزلت نيكو كارِ شهيد را دارد.»
امام کاظم (علیه السلام) نیز می فرمایند: «براى بازداشتن نفْس خود از خواهشهايش با آن مبارزه كن كه مبارزه با نفْس، همچون مبارزه با دشمنت، بر تو واجب است.»
علاوه بر این، حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرمایند: «برترين جهاد اين است كه به خاطر خداوند متعال با نفْس و هواهاى نفسانيت جهاد كنى.»
در فقه منسوب به امام رضا (علیه السلام) آمده است که: «روايت مى كنيم كه سرور ما پيامبر خدا صلى الله عليه و آله يكى از اصحاب خود را ديد كه از مأموريتى جنگى كه او را فرستاده بود برگشته و با موهاى ژوليده و غبار سفر بر سر و صورت و جنگ افزار در ميان، به سوى منزل خود مى رود. حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند: «از جهاد اصغر براى جهاد اكبر برگشتى!» عرض كرد: آيا جهادى بالاتر از جهاد با شمشير هم هست؟! فرمودند: «آرى، جهاد انسان با نفْس خود.»
امیرمومنان علی (علیه السلام) نیز فرموده اند: «دانيد كه جهاد اكبر جهاد با نفْس است، پس به جهاد با نفْسهاى خويش پردازيد تا نيك بخت شويد.»
جالب آنکه آموزه های روایی ما شیوه جهاد با نفس را نیز تصریح کرده اند، آنچنان که امیرمومنان (علیه السلام) فرموده اند: «با نفْس خود جهاد كن و از او حساب كِش، همچنان كه شريك از شريكش حساب مى كِشد، و حقوق خداوند را از او مطالبه كن، همچنان كه طرف دعوا، حقوق خود را از ديگرى مطالبه مى كند.»
و نیز می فرمایند: «در پيكار با نفْست تو را همين بس كه همواره با آن پنجه درافكنى و با خواهشهايش در ستيز باشى.»
رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نیز در این باره می فرمایند: « با كم خوردن و كم آشاميدن به جنگ نفْسهاى خود رويد، فرشتگان بر سر شما سايه مى افكنند و شيطان از شما مى گريزد.»
امیرمومنان (علیه السلام) می فرمایند: «با خواهش [نفْس] خود جهاد كن، بر خشمت چيره شو و با عادت هاى بد خود مخالفت نما تا نفْست پاكيزه شود، خردت كمال يابد و از پاداش پروردگارت بهره كامل برى.»
و نیز فرموده اند: «بدانيد كه جهاد، بهاى بهشت است، پس هر كه با نفْس خويش جهاد كند، بهشت را مالك شود و بهشت ارجمندترين پاداش الهى است براى كسى كه قدر آن را بشناسد.»
منبع : قدس
Views: 42