مال دنیا مال خداست که امانت به ما سپرده

خانه / قرآن و عترت / قرآن / آیات مناسبتی / مال دنیا مال خداست که امانت به ما سپرده

خیال مى کنى که اگر خداوند به کسى نعمتى مى دهد از کرامت آن کس است ؟ و اگر دریغ مى دارد از خوارى او است؟ نه، چنین نیست، مال دنیا مال خداست که به ودیعه بدست هر کس بخواهد مى سپارد …

مال دنیا مال خداست که امانت به ما سپرده

پیش از آغاز بحث مورد نظر، درباره فضیلت سوره مبارکه اعراف به دو روایت اشاره می کنیم.

قَالَ رَسُولُ الله صلّی الله علیه و آله: مَنْ قَرَأَ سُورَهَ اَلْأَعْرَافِ جَعَلَ اَللَّهُ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ إِبْلِیسَ سِتْراً وَ کَانَ آدَمُ لَهُ شَفِیعاً یَوْمَ اَلْقِیَامَهِ… .

در روایتی آمده است که رسول خدا صلوات الله علیه و آله فرموده اند: کسی که سوره اعراف را بخواند، خداوند در روز قیامت بین و او شیطان مانعی قرار می دهد و همچنین رفیق حضرت آدم علیه السّلام قرار می گیرد.

قال الصادق علیه السّلام: قَالَ: مَنْ قَرَأَ سُورَهَ اَلْأَعْرَافِ فِی کُلِّ شَهْرٍ کَانَ یَوْمَ اَلْقِیَامَهِ مِنَ اَلَّذِینَ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ فَإِنْ قَرَأَهَا فِی کُلِّ جُمُعَهٍ کَانَ مِمَّنْ لاَ یُحَاسَبُ یَوْمَ اَلْقِیَامَهِ أَمَا إِنَّ فِیهَا مُحْکَماً فَلاَ تَدَعُوا قِرَاءَتَهَا فَإِنَّهَا تَشْهَدُ یَوْمَ اَلْقِیَامَهِ لِمَنْ قَرَأَهَا .

از امام صادق علیه السّلام نقل شده است که فرموده اند: هر که سوره اعراف را هر ماه تلاوت کند، در روز رستاخیز از آنان باشد که بیمى ندارند و اندوهناک نخواهند شد و اگر آن را هر جمعه تلاوت کند، از آنان باشد که در روز رستاخیز مورد حسابرسى قرار نخواهند گرفت. آگاه باشید که همانا یکى از محکمات قرآن در این سوره است؛ پس تلاوتش را رها مکنید که به راستى، این سوره در روز رستاخیز بر هر آن کس که آن را تلاوت نموده است گواهى دهد.

مال دنیا مال خداست که امانت به ما سپرده

امّا آنچه در این مجال می آید اشاره ای به آیه ی شریفه ی ۳۱ و ۳۲ از سوره مبارکه اعراف است.

«یَا بَنِی آدَمَ خُذُوا زِینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ وَ کُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ»

ای فرزندان آدم! زینت خود را به هنگام رفتن به مسجد، با خود بردارید! و (از نعمت های الهی) بخورید و بیاشامید، ولی اسراف نکنید که خداوند مسرفان را دوست نمی‌دارد!

«قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَهَ اللَّهِ الَّتِی أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَ الطَّیِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ ، قُلْ هِیَ لِلَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیَاهِ الدُّنْیَا خَالِصَهً یَوْمَ الْقِیَامَهِ ، کَذَٰلِکَ نُفَصِّلُ الْآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ»

چه کسی زینت های الهی را که برای بندگان خود آفریده، و روزی های پاکیزه را حرام کرده است؟! بگو: اینها در زندگی دنیا، برای کسانی است که ایمان آورده‌اند؛ (اگر چه دیگران نیز با آنها مشارکت دارند؛ ولی) در قیامت، خالص (برای مؤمنان) خواهد بود. این گونه آیات (خود) را برای کسانی که آگاهند، شرح می‌دهیم!

     علامه طباطبایی رضوان الله تعالی علیه با نقل روایات بسیاری در ذیل این آیات، به تفسیر مضامین این آیات از سوی اهل بیت علیهم السّلام پرداخته است که به عنوان نمونه به این موارد اشاره می کنیم؛

     در تفسیر عیاشى از خیثمه بن ابى خیثمه روایت شده که گفت : حسن بن على (علیهماالسّلام ) هر وقت مى خواست به نماز بایستد بهترین لباس هاى خود را مى پوشید. خدمتش عرض کردند یا بن رسول الله چرا لباس هاى خوب خود را در موقع نماز مى پوشید؟ فرمود: خداوند جمیل و زیبا است، و هر زیبایى را دوست مى دارد و مى فرماید: (خُذُوا زِینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ)، من نیز خود را براى پروردگارم زینت مى دهم و دوست دارم بهترین لباسم را بپوشم.

     در قرب الاسناد حمیرى از احمد بن محمد بن ابى نصر روایت شده که گفت حضرت رضا (علیه السّلام ) در ضمن حدیثى طولانى به من فرمود: درباره لباس خشن چگونه فکر مى کنى؟ عرض کردم شنیده ام که حسن این نوع لباس مى پوشیده، و نیز شنیده ام که جعفر بن محمد هر وقت لباس نو تهیه مى کرد در آب مى شست تا به نظرها مستعمل بیاید. فرمود: لباس خوب بپوش و خود را بیاراى، على بن الحسین (علیهماالسّلام ) جبّه هاى خز پانصد درهمى و رداى خز پنجاه دینارى مى پوشید، و وقتى زمستان تمام مى شد مى فروخت و پول آنها را صدقه مى داد. آنگاه حضرت رضا (علیه السّلام ) آیه (قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَهَ اللَّهِ الَّتِی أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَ الطَّیِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ ) را تلاوت فرمود.

مال مال خدا است که به ودیعه بدست هر کس بخواهد مى سپارد

     علامه طباطبایی رحمه الله سپس چنین آورده اند که: در این باره روایات بسیار زیادى هست که از همه جامع تر روایت زیر است؛

     در تفسیر عیاشى از ابان بن تغلب روایت شده که گفت : امام صادق (علیه السّلام ) به من فرمود: « أ تَرَى اَللَّهَ أعْطَى مَنْ أعْطَى مِنْ کَرَامَتِهِ عَلَیْهِ وَ مَنَعَ مَنْ مَنَعَ مِنْ هَوَانٍ بِهِ عَلَیْهِ – لاَ وَ لَکِنَّ اَلْمَالَ مَالُ اللَّهِ یَضَعُهُ عِنْدَ اَلرَّجُلِ وَدَائِعَ … أ تَرَى اللَّهَ اِئْتَمَنَ رَجُلاً عَلَى مَالٍ خُوِّلَ لَهُ أنْ یَشْتَرِیَ فَرَساً بِعَشَرَهِ آلاَفِ دِرْهَمٍ وَ یُجْزِیهِ فَرَسٌ بِعِشْرِینَ دِرْهَماً … »

خیال مى کنى که اگر خداوند به کسى نعمتى مى دهد از کرامت آن کس است ؟ و اگر دریغ مى دارد از خوارى او است؟ نه، چنین نیست، مال مال خدا است که به ودیعه بدست هر کس بخواهد مى سپارد، و خوردن، آشامیدن، پوشیدن، نکاح و سوارى و سایر انواع تصرفات در آن را مباح کرده به شرطى که رعایت اعتدال و اقتصاد را بنمایند و مازاد آن را به فقراى مؤمن رسانیده یا با آن امور خود را اصلاح کنند، وگرنه همه آن تصرفات حرام خواهد بود. آنگاه جمله (وَ لَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ ) را تلاوت نمود. سپس فرمودند: آیا مى پندارى خدا کسى را در مالى که به او داده امین مى کند که اسبى به ده هزار درهم بخرد با اینکه اسبى به ارزش ‍ بیست درهم او را کفایت مى کند، و کنیزى به بهاى هزار دینار بخرد با اینکه کنیزى به قیمت بیست درهم براى او کافى است، و از طرف دیگر بفرماید اسراف نکنید چون خدا اسراف کنندگان را دوست ندارد.

برای بهره مندی بیشتر لازم است که به تفاسیر ذیل این آیات مراجعه شود.

پایگاه جامع قرآنی – پرتال اینترنتی انهار

 

پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *