محل زندگی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف پس از ظهور

محل زندگی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف پس از ظهور

خانه / قرآن و عترت / عترت / ستارگان هدایت / امام زمان (عجل الله تعالی فرج الشریف) / محل زندگی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف پس از ظهور

سیّد بن طاووس شب های چهارشنبه به زیارت مسجد سهله می رفت و می گفت: اگر خواستی به مسجد سهله بروی، در وقت بین نماز مغرب و عشاء در شب چهارشنبه برو که این وقت از سایر اوقات فضیلت بیشتری دارد.

محل زندگی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف پس از ظهور

«مسجد سهله» که بسیار مشهور است، پس از ظهور امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف محلّ زندگی ایشان و خانواده شان و نیز محلّ جمع آوری بیت المال و تقسیم غنائم میان مسلمانان خواهد بود، در ورودی شهر «کوفه» قرار دارد. کوفه بعد از دوره فتوحات اسلامی، در همین مکانی بود که به شهر تبدیل شد. این شهر در فاصله ۱۰ کیلومتری از «نجف اشرف» و صد و پنجاه کیلومتری «بغداد» واقع شده است.

مسجد سهله، بعد از «مسجد کوفه» ساخته شد و یکی از بزرگ ترین مساجدی است که در قرن اوّل هجری قمری در کوفه بازسازی شد.

از مسجد سهله با نام های دیگری نیز یاد شده است: «مسجد قُرا»، «مسجد بِرِّی»، «مسجد سُهَیل»، «مسجد عبد قُبَیس» و «مسجد بَنِی ظَفَر»؛ ولی «سَهله» مشهورتر از بقیه نام هاست.

نام گذاری به «قُرا» به سبب وجود روایتی از امیرمؤمنان، علی علیه السلام است که فرمود: «در شهر کوفه، چهار مکان مقدّس وجود دارد که هر یک، دارای مسجدی است.» از حضرت علیه السلام نام آنها را پرسیدند؛ فرمود: «یکی از آنها مسجد سهله است. مسجد سهله محل اُتراق خضر نبی علیه السلام است و هیچ اندوهگینی به این مسجد وارد نمی شود؛ مگر اینکه خداوند اندوه او را می زداید و ما اهل بیت علیهم السلام، مسجد سهله را به نام مسجد قُرا یاد می کنیم.»۱

در روایتی از اُمّ سلمه، همسر گرامی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است: جبرئیل (مدّت ها پیش از واقعه کربلا) مقداری از خاک سرخ رنگ زمین کربلا را برای پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم آورد.۲

که در این روایت از چنین خاکی تعبیر به «سَهله» شده و به همین علّت نام «سَهله» شهرت بیشتری برای این مسجد ارزشمند پیدا کرده؛ چون در سرزمینی است که پوشیده از شن سرخ رنگ است.

امامان و مسجد سهله

مسجد سهله یکی از مقدّس ترین مکان ها بعد از مسجد کوفه شمرده می شود؛ زیرا خانه ادریس نبی و حضرت ابراهیم علیه السلام و عبدصالح خدا، خضر نبی علیه السلام در این مسجد قرار دارد.۳

روایات فراوانی درباره مسجد سهله از ائمه معصومان علیهم السلام نقل شده که به جایگاه و تقدّس این مسجد و لزوم زیارت آن اشاره دارد. از امیرمؤمنان، علی علیه السلام نقل شده است: «مسجد ابن ظفر مسجد با برکتی است. به خدا قسم در طبقه ای از طبقات بالای این مسجد (در آسمان) سنگی بسیار بزرگ و سبز رنگ است که خداوند هیچ پیامبری را مبعوث نکرده؛ مگر اینکه تصویری از چهره آن پیامبر بر روی آن سنگ نقش بسته و این مسجد، همان مسجد سهله است.»۴

در روایت دیگری امام صادق علیه السلام از ابوحمزه ثمالی درباره عمویشان، زید پرسیدند: «آیا عمویم زید را در شبی که از شهر خارج شد، ملاقات کردی؟» ابوحمزه پاسخ داد: بله. امام علیه السلام پرسیدند: آیا در مسجد «سُهَیل» نماز خواند؟ ابوحمزه عرض کرد: مسجد سُهَیل کجاست؟ آیا مرادتان همان مسجد سهله است؟ امامعلیه السلام فرمود: «بله؛ اگر زید دو رکعت نماز در مسجد سهله خوانده بود و از خدا امان می خواست، خداوند او را همواره در پناه خویش حفظ کرده بود.»۵

علما و مسجد سهله

علمای بزرگ، پیوسته ما را بر مداومت بر زیارت مسجد سهله و نماز خواندن در آن تشویق کرده اند. عالم بزرگ شیعه، شیخ طوسی در کتاب خویش می گوید: شایسته نیست که نمازهای یومیّه واجب، جز در مسجد انجام شود. (مانند اینکه) کسی گذرش به «مسجد سهله» می افتد و در آن نماز می خواند، مستحبّ است که در وقت بین دو نماز مغرب و عشاء در مسجد حضور داشته باشد.»۶

سیّد بن طاووس شب های چهارشنبه به زیارت مسجد سهله می رفت و می گفت: اگر خواستی به مسجد سهله بروی، در وقت بین نماز مغرب و عشاء در شب چهارشنبه برو که این وقت از سایر اوقات فضیلت بیشتری دارد.۷

در شرح حال محقّق بزرگ، آیت الله شیخ آقا بزرگ تهرانی آمده است که ایشان از «نجف» تا مسجد سهله را که تقریباً در فاصله ده کیلومتری آن قرار دارد، در شب چهارشنبه هر هفته به مدّت چهل شب، پیاده می رفت. ۸

مرحوم آیت الله سیّد عبدالکریم کشمیری از مرحوم آیت الله سیّد علی قاضی نقل می کند که ایشان معتقد بود رفتن به مسجد سهله در روز جمعه خوب است؛ ۹ همان گونه که علّامه سیّد محمّدحسین طباطبائی رحمه الله علیه درباره ایشان چنین می گوید: مرحوم سیّد قاضی اتاقی در «مسجد کوفه» و هم چنین حجره ای در مسجد سهله داشت و تنها در آنها به سر می برد و همیشه شاگردانش را به شب زنده داری برخی از شب های خاص در مسجد کوفه و مسجد سهله توصیه می نمود.۱۰

در روایتی نقل شده است که هر کس چهل شب چهارشنبه پشت سر هم در مسجد سهله و به نیّت دیدن امام عصرعجل الله تعالی فرجه الشریف به عبادت و شب زنده داری مشغول باشد، توفیق دیدن امامعجل الله تعالی فرجه الشریف را به دست می آورد. ۱۱

مرحوم آیت الله سیّد شهاب الدّین مرعشی از کسانی بود که هر چهارشنبه به زیارت مسجد سهله اهتمام می ورزید و حتّی موفّق به زیارت امام عصرعجل الله تعالی فرجه الشریف و گفت وگو با ایشان شد.

 

اما … برتری شب چهارشنبه نسبت به سایر شب‌ها چه بود که اکثر علما شب چهارشنبه در مساجد جمکران و سهله به محضر امام زمانعجل الله تعالی فرجه الشریف مشرف می‌شدند؟

پاسخ اجمالی

در مورد مسجد سهله باید گفت: اگر چه مرسوم است که شیعیان در شب چهارشنبه به آن مسجد می‌روند، ولی در این زمینه، روایتی صریح در دسترس ما نیست. البته سید ابن طاووس چنین سفارش کرده‌اند: «چون خواستی به مسجد سهله وارد شوی، بهتر است که بین مغرب و عشای شب چهارشنبه جهت عبادت وارد مسجد شوی؛ زیرا این شب در بین شب‌های دیگر با فضیلت‌تر است».۱۱ این احتمال قوی وجود دارد که این اندیشمند بزرگ، بافضیلت بودن شب چهارشنبه برای زیارت مسجد سهله را از روایتی استنباط کرده باشد که اکنون در دسترس ما نیست.

اما در مورد مسجد جمکران باید گفت، با توجه به انتساب آن به حضرت ولی عصرعجل الله تعالی فرجه الشریف، این مسجد شباهت‌هایی با مسجد سهله داشته و از این‌رو مورد توجه شیعیان است.

اگرچه این مسجد در طول سال مورد توجه مردم است، اما شب‌های چهارشنبه، جمعیت بیشتری برای عبادت به آن‌جا می‌آیند که شاید یک دلیلش همان گزارشی باشد که سید بن طاوس در مورد فضیلت شب چهارشنبه بیان کرده است.

دلیل دیگری که می‌توان در نظر گرفت، گزارشی است که در مورد ساخت مسجد جمکران وجود دارد:

دستور امام غایب عجل الله تعالی فرجه الشریف به حسن بن مُثله جمکرانی، برای ساختن مسجد مقدس جمکران که در شب سه شنبه هفدهم رمضان سال ۳۹۳ قمری صادر شد. در ضمن این دستور توصیه‌ای نیز وجود داشت: نکته‌ مهمی وجود دارد: «إنَّ فی قطیع جعفر الکاشانی الرّاعی معزا یجب أن تشتریه فإن أعطاک أهل القریه الثّمن تشتریه و إلاّ فتعطی من مالک و تجی ء به إلی هذا الموضع و تذبحه اللیله الآتیه ثمّ تنفق یوم الأربعاء الثّامن عشر من شهر رمضان المبارک لحم ذلک المعز علی المرضی و من به علّه شدیده فإنّ اللّه یشفی جمیعهم…»؛۱۲ «یک بُز را از گله جعفر کاشانیِ چوپان باید با پول مردم این روستا بخر و اگر اهالی آن‌جا پول خرید این بُز را به تو دادند که چه بهتر، وگرنه از پول خودت آن‌را بخر و به همین مکان بیاور و در فردا شب(شب چهارشنبه) آن‌را ذبح کن و گوشتش را در روز چهارشنبه هجدهم ماه مبارک رمضان به بیماران و کسانی که درد شدیدی دارند انفاق نما و خداوند نیز همه آنان را شفا می‌دهد».

شاید عنایت امام زمانعلیه السلام به شب و روز چهارشنبه باعث شده است که مردم در این زمان بیشتر برای عبادت به این مسجد بیایند.

پی نوشت ها:

۱٫ ابن فقیه، مختصر کتاب البُلدان، ص ۱۷۴.

۲٫ لسان العرب، ج ۱۱، ص ۳۴۹؛ مجلسی، بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۲۴۷.

۳٫ بحارالانوار، ج ۹۷، ص ۴۳۴؛ مختصر کتاب البلدان، ص ۱۷۴.

۴٫ میرزای نوری، مستدرک الوسائل، ج ۳، ص ۳۹۶.

۵٫ تهذیب الاحکام، ج ۶، ص ۳۷؛ بحارالانوار، ج ۹۷، ص ۴۳۷.

۶٫ شیخ طوسی، مصباح المتهجّد، ص ۷۴۷.

۷٫ حسون البراقی، الیتیمـ[ الغرویه، ص ۸۱.

۸٫ محمّدرضا حکیمی، شیخ آقا بزرگ، ص ۷.

۹٫ طباطبایی، مهرتابان، ص ۳۳۲.

۱۰٫ نوری، جنّـ[ المأوی، ج ۵۳، ص ۳۱۰.

۱۱٫ ابن طاووس، على بن موسى‏، مصباح الزائر، ص ۱۰۵، قم، مؤسسه آل البیتعلیه السلام، ۱۴۱۶ق.

۱۲٫ مجلسى، محمد باقر‏، بحار الأنوار، ج‏ ۵۳، ص ۲۳۱ – ۲۳۲، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق‏.

منبع: مجله موعود، خردادماه سال ۱۳۹۲، شماره ۱۳۹ و ۱۴۰

پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *