دعای روز اول ماه رمضان به همراه شرح دعا آیت الله مجتهدی و جواد محدثی

دعای روز اول ماه رمضان به همراه شرح دعا آیت الله مجتهدی و جواد محدثی

خانه / ویژه نامه / ویژه نامه های مناسبتی / ویژه نامه ماه مبارک رمضان / دعا ویژه ماه مبارک رمضان / دعای روز اول ماه رمضان به همراه شرح دعا آیت الله مجتهدی و جواد محدثی

دعاهای روزها؛ از ابن عباس روایت کرده اند که پیامبر صلی الله علیه و آله برای هر روز، دعایی ذکر فرموده اند؛ روز اول ماه رمضان بدین شرح است …

دعای روز اول ماه رمضان به همراه شرح دعا آیت الله مجتهدی و جواد محدثی

دعاهای روزها؛ از ابن عباس روایت کرده اند که پیامبر صلی الله علیه و آله برای هر روز، دعایی ذکر فرموده اند؛ روز اول

اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ صِیَامَ الصَّائِمِینَ وَ قِیَامِی فِیهِ قِیَامَ الْقَائِمِینَ وَ نَبِّهْنِی فِیهِ عَنْ نَوْمَهِ الْغَافِلِینَ‏

خدایا روزه مرا در این روز مانند روزه روزه داران حقیقى قرار ده و اقامه نمازم را مانند نمازگزاران واقعى مقرر فرما و مرا از خواب غافلان هوشیار ساز

وَ هَبْ لِی جُرْمِی فِیهِ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ وَ اعْفُ عَنِّی یَا عَافِیاً عَنِ الْمُجْرِمِینَ‏

و هم در این روز جرم و گناهم را ببخش اى خداى عالمیان‏ و از زشتیهایم عفو فرما اى عفو کننده از گناهکاران عالم.

شرح دعای روز اول ماه مبارک رمضان| آیت الله مجتهدی رحمه الله علیه

 

اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ صِیَامَ الصَّائِمِینَ وَ قِیَامِی فِیهِ قِیَامَ الْقَائِمِینَوَ نَبِّهْنِی فِیهِ عَنْ نَوْمَهِ الْغَافِلِینَ وَ هَبْ لِی جُرْمِی فِیهِ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ وَ اعْفُ عَنِّی یَا عَافِییاً عَنِ الْمُجْرِمِینَ(۱)

اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ صِیَامَ الصَّائِمِینَ؛ خدایا روزه مرا روزه صائمین قرار بده

اقسام روزه:

صائمین چه کسانی هستند؟

سه نوع  روزه داریم ؛ ۱- روزه عام ۲- روزه خاص ۳- روزه خاص الخاص

روزه عام: همان روزه ای است که عموم مردم  می گیرند؛ نمی خورند و نمی آشامند، ولی متاسفانه به نامحرم هم نگاه می کند؛ گناه هم می کند؛ حجابش را هم مراعات نمی کند. بنابراین روزه عام روزه ای هست که انسان تنها از اموری که روزه را باطل می کند خودداری می نماید و روزه اش هم درست است.

روزه خاص: روزه ای است که روزه دار علاوه بر اینکه از خوردن و آشامیدن خود داری می کند اعضاء و جوارحش هم روزه دارد؛ چشمش را هم از معصیت می بندد؛ سحر که روزه می گیرد نیت می کند که خدایا من همه اعضاء و جوارحم روزه است؛ گوشم غیبت نمی شنود، آواز حرام نمی شنود، زبانم غیبت نمی کند، نامحرم نگاه نمی کند و … این روزه خاص است.

حدیث :

عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام إِذَا صُمْتَ فَلْیَصُمْ سَمْعُکَ وَ بَصَرُکَ وَ شَعْرُکَ وَ جِلْدُکَ وَ عَدَّدَ أَشْیَاءَ غَیْرَ هَذَا وَ قَالَ لَا یَکُونُ یَوْمُ صَوْمِکَ کَیَوْمِ فِطْرِکَ(۲)

وقتی روزه می گیری باید گوش تو هم روزه باشد (روزه خاص)، چشمت هم باید روزه باشد ، پوستت بدنت، صورت زنان هم باید روزه باشد؛ موی سرت هم باید روزه داشته باشد ؛ خانم ها موی سرشان، یعنی خانم ها وقتی روزه می گیرند باید حجابشان را رعایت کنند از مرجع تقلیدشون هم بپرسند که حجاب چطوری است. مرجع باید حجاب را معلوم کند. نه رییس جمهور، رییس مجلس و یا مسئولین مملکت، آنها نمی توانند بگویند حجاب چیست اگر بگویند آن درست نیست. مسئله با مرجع تقلید است. استفتاء کنند خانم ها، ببینند حجاب چیست آن حجاب را مراعات کنند. روزه شون درست است اما روزه خاص نیست. خانم ها که می خواهند ماه رمضان روزه بگیرند، باید از مرجع تقلیدشون بپرسند، حجاب چه حجابی است، ماه رمضان آن حجاب را مراعات کنند.

روزه خاص الخاص: این روزه، بالاتر از روزه عام است، روزه ای هست که غیر از خدا هیچ چیز دیگری در دل روزه دار نباشد؛

ای یک دله  صد دله؛ دل یک دله کن

مهر دگران را ز دل خود یله کن

اگر در ماه رمضان، غیر خدا کس دیگری در دلمون نباشد، نماز شب؛ خدا، نماز جماعت؛ خدا، پای منبر می نشینم، درس می خونم، روزه می گیرم، اصلا به هیچ کسی توجه ندارم و همه کار ها برای خدا باشد؛ این روزه خاص الخاص تحقق می یابد و از این رو در دعا از خدا می خواهی

اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ صِیَامَ الصَّائِمِینَ؛ یعنی خداوندا روزه مرا روزه خاص الخاص قرار بده.

*فرودگاه ایمان را برای نزول ملائکه باز نگه داریم*

باید دل های خود را برای خدا خالی کنیم، ملائکه شب احیاء فرود می آیند، ولی فرودگاه دلمان را پیدا نمی کنند؛ تعلقات به مال، زن، بچه و دنیا جایی برای نزول ملائکه باقی نگذاشته است دل اگر خالی باشد آن وقت « تنزل الملائکه و الروح» (۳) تحقق می یابد و اگر این گونه نباشد ملائکه در شب احیاء بر دل شما فرود نمی آیند؛ در ماه رمضان کاری بکنیم که جا برای نزول ملائکه داشته باشیم.

[مرحوم میرزا جواد ملکی تبریزی راجع به شرایط روزه صحیح چنین گفته است:

در روایات آمده است: «غیبت، دروغ، نگاه (حرام) پی درپی، دشنام دادن و ظلم – کم باشد یا زیاد -، باعث باطل شدن روزه می شود، و روزه، فقط خودداری از خوردنی و آشامیدنی نیست، هنگام روزه گوش، چشم، زبان و … باید روزه بگیرند. دست و پایت را نگهدار و بسیار سکوت کن مگر از خیر. و با نوکرت رفق و مدارا نما. از جدال و آزار رساندن به نوکر خودداری کن و وقار روزه را داشته باش و وقتی روزه ای با زمانی که روزه نیستی باید با هم فرق داشته باشند.» رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فرمودند: «آسان ترین چیزی که خداوند در روزه بر روزه دار واجب نموده، خودداری از خوردنی و آشامیدنی است.» فقها به صحت روزه بعضی از آنها فتوا داده اند. جمع بین روایات بالا با روایتی که از رسول اکرم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم وارد شده و سخن فقها در این است که بگوییم، منظور از صحت در احادیث فوق این است که« چنین روزه ای مورد قبول خداوند است» و منظور از صحت در کلام فقها این است که «چنین روزه ای قضای آن را ساقط می کند».

خلاصه این که روزه صحیح و کاملی که خدا برای کامل نمودن روزه دار مقرر فرموده، قطعا شامل خودداری اعضای بدن از گناه می باشد، و روزه کاملتر این است که علاوه بر آن، قلب را از یاد غیر خدا باز داشته و از هر چه غیر اوست روزه بگیرد. هنگامی که انسان ماهیت روزه، درجات و فلسفه تشریع آن را فهمید، ناچار باید از هر گناه و حرامی، بخاطر قبول روزه اش خودداری کند.

و الا مسئول بوده و بخاطر اینکه اعضای بدنش روزه نگرفته اند، مجازات می شود، و ساقط شدن قضای روزه به این معنا نیست که انسان را در روز قیامت از مجازات نجات دهد.] «ترجمه المراقبات ص ۲۱۰»

وَ قِیَامِی فِیهِ قِیَامَ الْقَائِمِینَ؛ خدایا در ماه رمضان قیام مرا قیام قائمین قرار بده

 

ویژگی قائمین

یعنی شب که نماز شب می خوانم، قیامم قیام قائمین باشد، قائمین آنهایی هستند که در نماز از خوف خدا گریه و زاری می کنند.

نماز شب شیخ عباس قمی؛ حاج میرزا علی محدث زاده پسر بزرگ شیخ عباس قمیرحمه الله علیه نقل می کرد: پدرم وقتی نماز شب می خواند آن طور از خوف خدا گریه می کرد که ما از صدای گریه ایشان از خواب می پریدیم.

باید نماز، نماز شبی باشد که از روی عشق باشد؛ چرا که خروس هم نماز شب می خواند، ولی عشق ندارد لذا شاعر گفته:

ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز

کان سوخته را جان شد و آواز نیامد (۴)

شاعر می گه ای مرغ سحر تو نماز شب می خوانی اما پروانه نیستی

«قیام ما را قیام قائمین قرار بده»؛ یعنی نماز مرا نماز عاشقانه قرار بده؛ برای نماز شب از خواب باید بپریم نه اینکه ساعت کوک کنیم تا بیدار شویم. خودمون بیدار شویم اون نماز شب است.

وَ نَبِّهْنِی فِیهِ عَنْ نَوْمَهِ الْغَافِلِینَ؛ و در آن مرا از خواب غفلت بیدار بکن

از غفلت بپرهیزیم

حدایا  خیلی دعای خوبی است، خوب آدم تو غفلت باشه یک دفعه مرگ بگیردش، چقدر غفلت، چقدر غفلت، چقدر غفلت که دارم گناه می کنم گناه نکنیم هر لحظه ممکن است مرگ از راه برسد مثلا فلان آقای فروشنده  دارد آب توی شیر می ریزد، یک مرتبه سکته می کند، مرگ که خبر نمی کند و اینها غفلت است. خدایا ما را از خواب غفلت بیدار کن.

وَ هَبْ لِی جُرْمِی فِیهِ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ وَ اعْفُ عَنِّی یَا عَافِیاً عَنِ الْمُجْرِمِینَ؛ خدایا در این ماه رمضان مرا ببخش ای خدایی که از گنهکاران می گذری

عناوین دعاهای استخراج شده از دعای روز اول ماه رمضان:  ۱٫ خدایا روزه مرا روزه صائمین قرار بده، یعنی روزه ای که در دلم غیر خدا نباشد نه این روزه معمولی عامه. ۲٫ قیام قائمین ۳٫ از خواب غفلت بیدارم کن. ۴٫ گناهان را بیامرز

خدایا به همه ما توفیق بده دعای روز اول ماه رمضان را بخوانیم و معناش را نیز بفهمیم.

پی نوشت:

۱- اقبال الاعمال ص ۱۰۹

۲- الکافی ج ۴ ص ۸۷

«محمّد بن یعقوب کلینى» -رحمه اللّه-در بخش صوم کتاب «کافى» آورده است که امام صادق-علیه السّلام-فرمود: «هرگاه روزه گرفتى، گوش و چشم و موى و پوست تو- و چیزهاى دیگر به جز این‌ها را ذکر کرد-روزه بگیرد.»و نیز فرمود: «مبادا روزى که روزه مى‌ گیرى، همانند روزى باشد که افطار مى‌ کنى.»

۳- سوره قدر آیه ۴

۴- گلستان سعدی

 

 

شرح دعای روز اول ماه مبارک رمضان| جواد محدثی

 

أَللّهُمَّ اجْعَلْ صِیامى فیهِ صِیامَ الصّآئِمینَ وَقِـیامى فـیهِ قـیامَ الْقـآئِمـینَ وَنَبِّـهْنى فیهِ عَنْ نَوْمَهِ الْغافِـلینَ وَهَبْ لى جُرْمى فیهِ یا اِلهَ الْعالَمینَ وَاعْفُ عَنّى یا عـافِیاً عَنْ الُْمجْـرِمینَ.

فرازهاى این دعا، عبارت است از:

نماز و روزه واقعى

هشیارى از غفلت

بخشایش گناه و عفو خدا…

 

نماز و روزه راستین

چه بسیارند روزه دارانى که از روزه، جز «گرسنگى و عطش»، دستاوردى ندارند… این سخن پیشوایان دین است.[۱]

پس، ممکن است که روزه هم، پوک و بى مغز باشد،

ممکن است روزه دار هم، به «ثواب» نرسد،

ممکن است که روزه انسان، آنچه که «باید باشد» نباشد،

ممکن است روزه اى بگیریم که پذیرفته درگاه حق نباشد،

پس… از همین روز اوّل، حتى پیش از رسیدن ماه مبارک، تکلیفمان را روشن کنیم، روزه اى بگیریم که «مقبول» باشد، درست باشد، کامل باشد، «خداپسند» باشد.

روزه اى که ما را از گناه و شهوت و خودخواهى باز داد،

روزه اى که از آن، فقط رنج و درد تشنگى، عایدمان نشود،

روزه اى که همراه عطش و گرسنگى، چشم و گوشمان از گناه، دست و پایمان از معصیت، نیّت و اراده مان از آلودگى و شرّ و بدى و قلبمان از بدخواهى و حسد و کینه مصون باشد،

زبانمان، به گفتن ناروا نچرخد، چشممان، به گناه و حرام ننگرد،

قدرتمان، در راه باطل، به کار گرفته نشود.[۲]

از خدا بخواهیم که «روزه» ما را در این ماه، روزه «روزه داران واقعى» قرار دهد،

همچنین نماز و قیاممان را، تا نمازمان هم، تنها خم و راست شدن نباشد، و صلاه ما، فقط گفتن ذکر و خواندن ورد نباشد، بلکه احساس «حضور» در پیشگاه خدا باشد، راز و نیاز با «مبدأ هستى» و مناجات با خالق باشد،

حضور، در خلوتگه یار و بار یافتن به محضر حقیقت جاودانه و کمال مطلق باشد،

تا نماز، سکوى پروازمان و نردبان عروجمان به سوى خدا وتقرّب به او گردد، چراکه: «الصَّلاهُ قُربانُ کُلّ تَقىٍّ».[۳]

نماز، وسیله قرب هر تقواپیشه است.

 

بیدارى از غفلت

غفلت، نوعى خواب است، و خواب… برادر مرگ.

باید از خدا خواست که توفیق بیدارى و هشیارى دهد، توفیق رسیدن به بصیرت و آگاهى، و نیل به اهداف والاى خلقت انسان و رسالت انبیا بدهد.

حضرت موسى و عیسى و ابراهیم و نوح و محمّد صلى الله علیه و آلهو تمام پیامبران دیگر، آمده اند تا انسان را از «ظلمات» به «نور»، از «خواب» به «بیدارى»، از «چاه خود» به «لقاء خدا» برسانند.

آمده اند تا فطرت الهى را یاد آرند، تا گنجینه هاى مدفون عقل و اندیشه را استخراج کنند و انسان را به «یقین» و آگاهى برسانند.

على بن ابى طالب علیه السلام فرموده است:

«خداوند، عبد و بنده اش محمد صلى الله علیه و آله را با «حق» و دین هدایت فرستاد، تا بیمارى هاى (قلبى و فکرى) شما را درمان کند و شما را از غفلت، «بیدار» کند».[۴]

این فلسفه بزرگ رسالت است، دمیدن روح حیاتبخش آگاهى و بصیرت در انسان. تمام گناهان در سایه غفلت و جهالت است و انبیا براى غفلت زدایى و هدایت به خیر و حق آمده اند.

راه رسیدن به حق و نیکى و دور شدن از معصیت و غفلتهاى تباهى زا، داشتن بصیرت و آگاهى است و این بیدار شدن از خواب غفلت، چیزى است که از خداوند خواسته ایم.

 

بخشایش جرم

اگر بنا باشد که خداوند با «عدل» با بندگانش رفتار کند، کمتر کسى است که بتواند از عذاب و دوزخ نجات یابد.

انسان ها گرفتار نافرمانى ها و خطاهایند، به اندازه ریگ بیابانها، و موج دریاها و برگ درختان و قطرات باران، امّا آنچه بیش از اینهاست، کرم و بخشش خداست.

خطاپوشى از صفات خداست، چرا که او «ستّارالعیوب» است، و بخشایش گناه، از ویژگیهاى اوست، چرا که خداوند، «غفّار الذّنوب» است.

اوست که مى بخشد و عذاب مى کند، اوست که مى پذیرید و ردّ مى کند، اوست که از «جرم»، در مى گذرد، پاداش و کیفر مى دهد.

پس، همه چیز در دست اوست: «بِیَدِهِ مَلکوتُ کُلِّ شَیى ءٍ».[۵]

و اگر قصورى از بندگان است، باید پیش او دست به دعا بردارند و از او طلب عفو کنند، که او عفو کننده مجرمین است.

بنده همان به که زتقصیر خویش

عذر به درگاه خدا آورد

ورنه سزاوار خداوندیش

کس نتواند که به جا آورد[۶]

اگر خدا نبخشاید، پس که ببخشاید؟! و اگر او عفو نکند، پیش که باید رفت؟

آرى، هیچ مفرّى از خدا نیست، مگر بازهم به سوى خدا.

اگر خداوند ببخشاید، بار سنگین گناهان از دوشمان برداشته خواهد شد، و آنگاه پرواز، آسان است.

پی نوشت:

[۱] ـ از جمله سخن پیامبر خدا: ما اَقَلَّ الصُوّام و اکثَرَ الجُوّاعُ چه اندکند روزه داران و چه بسیارند گرسنگان! من لایحضره الفقیه، ج ۲، ص ۱۰۹٫

[۲] ـ امام صادق علیه السلام: اِذا صُمتم فَاحفَظوا اَلسِنَتَکم عَنِ الکِذبِ و غُضّوا أبصارَکم، ولاتنازَعوا ولاتَحاسَدوا ولاتَغتابُوا ولاتَماروا، ولاتَکذِبوا ولاتُباشِرُوا ولاتَخالفوا ولاتَغاضَبُوا ولاتَسابّوا ولاتَشاتَموا…ولاتَغْفُلوا عَن ذِکرِاللّه …بحارالانوار، ج ۹۶، ص ۲۹۲٫

[۳] ـ خصال، ص ۶۲۰٫

[۴] ـ نهج البلاغه، صبحى صالح، خطبه ۱۹۸٫

[۵] ـ یس، آیه ۸۳٫

[۶] ـ سعدى، در دیباچه گلستان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *